En kısa yanıt şu olabilir: “Bu hediyeye katılmayı önceden onaylamadım; bu yüzden pay göndermeyeceğim. İsterseniz ben kendi hediyemi ayrıca seçerim.”
Bu cümlede arkadaşınızın niyetini tartışmanız veya neden ödeme yapamayacağınızı kanıtlamanız gerekmez. Konu, hediyenin güzel olup olmaması değil; satın alma kararı verilmeden önce sizin katılımınızın sorulmamış olmasıdır.
Aşağıdaki mesajlar farklı tepkilere uyarlanabilecek temsili örneklerdir.
Önce hangi kararı vermek istediğinizi ayırın
Mesajı yazmadan önce şu üç seçenekten hangisinin size uyduğunu belirleyin:
- Hiç katılmamak: Ortak hediye için para göndermeyeceksiniz.
- Kendi belirlediğiniz tutarı önermek: İstenen payı değil, yalnızca sizin seçtiğiniz miktarı vermek istiyorsunuz.
- Ayrı hareket etmek: Ortak alışverişe katılmadan kendi hediyenizi, kartınızı veya kutlama biçiminizi seçmek istiyorsunuz.
Gerçek kararınız katılmamaksa “Şimdilik gönderemem” veya “Biraz daha düşük olsa olurdu” demek istemediğiniz bir pazarlığı başlatabilir. Karar cümlesi daha açık olabilir: “Bu alıma katılmayacağım.”
Mesajı üç parçayla kurun
- Eksik kalan anlaşmayı belirtin: Hediye alınmadan önce katılımınız sorulmadı.
- Bugünkü kararınızı söyleyin: Pay göndermeyeceksiniz.
- Yalnızca istiyorsanız ayrı seçeneğinizi ekleyin: Kendi hediyenizi seçebilirsiniz.
“Hediye alınmadan önce bana katılmak isteyip istemediğim sorulmadı. Bu nedenle bu alışveriş için pay göndermeyeceğim. Ben ayrıca küçük bir hediye seçmek istiyorum.”
Ayrı bir hediye almak istemiyorsanız son cümleyi eklemek zorunda değilsiniz. “Bu kez ayrıca hediye almayacağım” demek de tamamlanmış bir karardır.
Özelden mi, grup içinde mi yazmalısınız?
Parayı isteyen kişi yalnızca size yazdıysa önce özelden yanıt vermek yeterli olabilir:
“Hediyeyi almadan önce benim katılımım netleşmemişti. Bu alım için pay göndermeyeceğim. Lütfen hesabı beni katılımcı saymadan düzenleyin.”
Adınız grup içinde katılımcı olarak yazıldıysa veya herkesin ödeme yapacağı varsayılıyorsa, yanlış anlaşılmayı aynı yerde düzeltebilirsiniz:
“Karışıklık olmasın diye burada da netleştireyim: Ortak hediyeye katılmayı önceden onaylamadım ve pay göndermeyeceğim. Adımı katılımcı listesinden çıkarabilirsiniz.”
Bu açıklama, hediyeyi alan kişiyi grubun önünde suçlamaya dönüşmek zorunda değildir. Yalnızca sizin adınıza oluşan beklentiyi düzeltir.
Bütçeniz sorulursa kararınıza dönün
Katılmama nedeniniz gerçekten bütçeniz olabilir; yine de geliriniz, harcamalarınız veya hesabınızdaki para hakkında ayrıntı vermek istemeyebilirsiniz.
“Bu tutarı karşılayamıyor musun?”
“Bütçe ayrıntılarımı paylaşmak istemiyorum. Bu hediyeye katılmama kararım değişmiyor.”
“Ama herkes ödüyor.”
“Diğerlerinin kararına karışmıyorum. Ben bu alışverişe önceden onay vermedim ve pay göndermeyeceğim.”
“Hediye zaten alındı.”
“Anlıyorum; ancak satın almadan önce benimle bir katılım anlaşması yapılmadı. Bu masrafa katılmayacağım.”
“Daha küçük bir miktar gönder.”
“Tutar değişse de bu alıma katılmayacağım.”
“Biz senin özel gününde katılmıştık.”
“O zamanki hediyeniz için teşekkür ederim. Bu alışveriş ise bana önceden sorulmadan yapıldı; pay göndermeyeceğim.”
Her itiraza yeni bir gerekçe bulmak yerine aynı karar cümlesine dönmek, konuşmanın bütçenizi sorgulayan bir müzakereye dönüşmesini önler.
Kendi hediyenizi seçmek istiyorsanız iki şeyi ayırın
Ortak alışverişe katılmamak ile kutlanacak kişiyi önemsememek aynı karar değildir. Kendi seçeneğinizi açıkça ayırabilirsiniz:
“Ortak hediyenin payına katılmıyorum. Ben kendi adıma bir kart hazırlayacağım; adımı ortak hediyenin kartına yazmayın.”
Böylece hem ödeme beklentisi hem de hediyenin kimlerden geldiği netleşir. Kendi hediyenizi açıklamak istemiyorsanız “Kutlamayla ilgili kendi planımı ayrıca yapacağım” demeniz yeterlidir.
Bir sonraki ortak hediye için kuralı ayrıca konuşun
Bugünkü ödemeyi reddettikten sonra, gelecek alışverişler için somut bir istek ekleyebilirsiniz:
“Bundan sonraki ortak hediyelerde satın alma yapılmadan önce kimlerin katılacağını ve kişi başı üst sınırı grupta netleştirelim. Yanıt vermeyen kişiyi katılımcı saymayalım.”
Grubunuz yalnız bu alışverişi değil genel hediye düzenini de değiştirmek istiyorsa, hediyeleşme beklentisini azaltmayı konuşmak ayrı bir konu olarak ele alınabilir.
Kendi mesajınızı tamamlayın
- Önceden onaylamadığım şey: “Bu hediye alınmadan önce katılımım sorulmadı.”
- Bugünkü kararım: “Bu nedenle pay göndermeyeceğim.”
- İsteğe bağlı ayrı seçimim: “Ben kendi hediyemi ayrıca seçeceğim.”
İlk iki cümle kararınızı tamamlar. Üçüncü cümle yalnızca gerçekten sunmak istediğiniz bir seçenekse eklenmelidir.
