Önce nedeni tartışmak yerine tercihinizi ve yapacağınız şeyi söyleyin: “Ben pencere tarafındaki masada oturmak istiyorum. Sana da uygunsa oraya geçelim.” Arkadaşınız başka bir yer seçerse, “Kapı yanı bana uymuyor; ben orta masayı seçiyorum” diyebilirsiniz.
Böylece konuşmayı “Kim haklı?” tartışmasına değil, önünüzdeki küçük karara bağlarsınız. Arkadaşınızın nerede oturacağını yönetmeden kendi seçiminizi görünür kılmış olursunuz.
Önce tam olarak ne istediğinizi belirleyin
Bazen mesele belirli bir masa değil, o masanın bir özelliğidir. İsteğinizi doğru adlandırmak, gerçekten kabul edebileceğiniz bir alternatif bulmanızı kolaylaştırır:
- “Şu masayı istiyorum” yerine “Daha sakin tarafta oturmak istiyorum.”
- “Oraya oturmayacağım” yerine “Güneşte değil, gölgede oturacağım.”
- “Sen yine yanlış yeri seçtin” yerine “Sırtımı dayayabileceğim bir sandalye seçmek istiyorum.”
Kısa bir neden ekleyebilirsiniz; fakat tercihinizi savunma konuşmasına dönüştürmeniz gerekmez. “Orada daha rahat ediyorum” çoğu durum için yeterlidir.
Tercih cümlesini üç parçayla kurun
- Seçiminizi söyleyin: “Ben dışarıdaki masada oturmak istiyorum.”
- Varsa gerçek alternatifinizi sunun: “Dışarısı olmazsa arka taraftaki masa da olur.”
- İki seçenek de kabul edilmezse kendi kararınızı belirtin: “Kapı yanında oturmayacağım; başka bir yer seçebiliriz.”
Yalnızca gerçekten kabul edeceğiniz seçenekleri sunun. Sonunda yine istemediğiniz yere geçecekseniz, “Sen bilirsin” demek tercihinizi belirsizleştirir.
Üç farklı anda kullanılabilecek temsili diyaloglar
Aşağıdaki konuşmalar, duruma uyarlanabilecek özgün ve temsili örneklerdir.
İlk kez olduğunda
Arkadaşınız: “Şuraya oturalım.”
Siz: “Ben gölgedeki bankı tercih ediyorum. Sana da uygunsa oraya geçelim.”
Arkadaşınız: “Ama burası daha yakın.”
Siz: “Evet, ama ben gölgede oturacağım.”
Burada arkadaşınızın önerisini kötülemiyor, kendi seçiminizi değişen gerekçeler üretmeden yineliyorsunuz.
Aynı durum tekrar ettiğinde
Arkadaşınız: “Yine kapı yanına geçelim.”
Siz: “Son birkaç buluşmada yeri sen seçtin. Bugün pencere tarafındaki masayı ben seçmek istiyorum.”
Arkadaşınız: “Ne fark eder?”
Siz: “Senin için fark etmiyorsa bu kez benim seçtiğim masaya geçelim.”
“Sen her şeyi kontrol ediyorsun” gibi bir kişilik yorumu yerine, yalnızca doğruysa gözlediğiniz tekrarı ve bugünkü isteğinizi söylersiniz.
Karşı teklif geldiğinde
Siz: “Kapı yanı bana uymuyor; orta masa olur.”
Arkadaşınız: “Ben kapı yanında oturmak istiyorum.”
Siz: “Benim seçeneklerim orta masa ya da dışarıdaki masa. Bunlardan biri sana uyarsa birlikte oturalım; uymuyorsa başka bir yer seçelim.”
Karşı teklif kabul edemeyeceğiniz bir seçeneğe dönüşürse yeni gerekçeler sıralamak yerine kendi seçeneklerinize dönün.
Konuşma kişilik tartışmasına dönerse
Arkadaşınız tercihinizi küçümseyebilir veya bunu arkadaşlık hakkında bir yargı gibi duyabilir. Verilecek yanıt, niyeti tartışmak yerine kararı tekrar edebilir:
- “Bunu neden bu kadar büyütüyorsun?”
“Büyütmek istemiyorum; yalnız bugün nerede oturacağımı söylüyorum.” - “Ben hep iyi yer seçiyorum.”
“Bunu tartışmıyorum. Bu kez şu masayı tercih ediyorum.” - “Benimle oturmak istemiyor musun?”
“Seninle görüşmek istiyorum; kapı yanında oturmak istemiyorum. İkisini ayrı tutuyorum.” - “Peki, sen bilirsin.”
“Tamam, o zaman şu masaya geçiyorum.”
Olumlu ya da isteksiz bir kabul geldiyse konuşmayı yeniden açmanız gerekmez. Seçtiğiniz yere geçerek kararı tamamlayabilirsiniz.
Tekrarını buluşmadan önce konuşabilirsiniz
Oturma yeri her buluşmada sorun oluyorsa, tercihinizi mekâna girdikten sonra değil plan yapılırken söyleyin:
“Yarın buluşurken daha sakin tarafta oturmak istiyorum. Orası sana uygun değilse ikimize de uyan başka bir yer seçelim.”
Bu mesaj, belirli bir sandalyeyi garanti etmeye çalışmaz; sizin için önemli olan koşulu önceden açıklar. İstediğiniz yer doluysa aynı koşulu karşılayan başka bir seçeneğe geçebilirsiniz.
Sorun yalnız oturma yeriyle sınırlı değil, arkadaşınız başka kararları da sık sık sizin adınıza veriyorsa sizin adınıza yapılan planı kabul etmediğinizi söylemek için ayrı bir konuşma gerekebilir.
Bu küçük karardaki hedef arkadaşınızı tercihinizin doğruluğuna ikna etmek değildir. Tercihinizi bir kez açıkça söylemek, uygun bir alternatif sunmak ve anlaşma olmazsa kendi yapacağınız şeyi sakin biçimde belirtmektir.
