En kısa hâliyle üç farklı yanıt verebilirsiniz:
- Düşünmek için: “Bunu hemen kabul etmeyeyim. Adımın nereye yazılacağını ve benden ne beklendiğini öğrendikten sonra sana yarın yanıt vereceğim.”
- Kabul etmemek için: “Bu rolü üstlenmek istemiyorum. Lütfen acil durumda aranacak kişi olarak başka birini düşün.”
- Adınız zaten yazıldıysa: “Bana sormadan adımı yazdığını şimdi öğrendim. Bu rolü kabul etmiyorum; kaydı değiştirmeni ve değişince bana haber vermeni istiyorum.”
Buradaki karar arkadaşlığın değeriyle değil, belirli bir rolü kabul edip etmediğinizle ilgilidir. Arkadaşlığınızı sürdürmek isteyip bu sorumluluğa hayır diyebilirsiniz. Aşağıdaki konuşmalar temsili örneklerdir; cümleleri kendi üslubunuza göre kısaltabilirsiniz.
Önce tam olarak neye onay vermenizin istendiğini sorun
“Seni acil durum kişim yapabilir miyim?” cümlesi tek başına belirsiz kalabilir. Evet ya da hayır demeden önce şu üç noktayı netleştirin:
- Adınız veya telefon numaranız nereye yazılacak?
- Hangi durumda ve kim tarafından aranmanız bekleniyor?
- Sizden yalnızca telefonu yanıtlamanız mı, yoksa başka bir şey yapmanız mı isteniyor?
Bu sorulara açık yanıt alamıyorsanız kararınızı erteleyebilirsiniz:
Arkadaş: Seni acil durumda aranacak kişi olarak yazabilir miyim?
Siz: Önce bunun hangi kayıt için olduğunu ve benden ne beklendiğini bilmek istiyorum. Bunları netleştirelim; sonra kararımı söylerim.
Arkadaş: Bir şey olmaz, yalnızca adını yazacağım.
Siz: Yine de neye onay verdiğimi bilmeden evet demeyeceğim. Bilgileri gönder, düşündükten sonra yanıt vereyim.
Ne zaman döneceğinizi gerçekten biliyorsanız bir zaman söyleyin. Bilmiyorsanız tutulamayacak bir söz vermek yerine “Netleştirince sana ben döneceğim” demeniz yeterlidir.
Kabul edecekseniz onayınızın kapsamını belirtin
Evet demek, adınızın bundan sonra her kayıt için kullanılmasını kabul ettiğiniz anlamına gelmek zorunda değildir. Onayınızı konuşulan durumla sınırlayabilirsiniz:
“Bu kayıt için acil durumda aranacak kişi olmayı kabul ediyorum. Adımı veya numaramı başka bir yerde kullanmak istersen önce yeniden sormanı istiyorum.”
Ardından belirsiz kalan noktayı bir kez daha sorabilirsiniz:
“Beni hangi adla ve hangi telefon numarasıyla yazacağını gösterir misin? Ayrıca bu kayıtta benden beklenen şeyi bir cümleyle netleştirelim.”
Böylece kabulünüz hem açık hem de belirli bir durumla sınırlı olur.
Kabul etmek istemiyorsanız kısa bir karar cümlesi kullanın
Reddetmek için uzun bir gerekçe sunmanız gerekmez. Kararınızı, karşı tarafın çözmesi gereken sonraki adımdan ayırın:
Siz: Bu rolü üstlenmek istemiyorum. Lütfen başka birini belirle.
Arkadaş: Ama sana en çok ben güveniyorum.
Siz: Bunu duydum. Yine de acil durumda aranacak kişi olmayı kabul etmiyorum.
Arkadaşınız “Sadece adını yazacağım” ya da “Hiçbir şey yapman gerekmeyecek” derse kararınızı yeni gerekçeler üretmeden tekrarlayabilirsiniz:
“Beklentinin küçük olduğunu düşünsen de bu rol için onay vermiyorum.”
Başka birini bulma görevini de üstlenmek istemiyorsanız bunu ayrıca söyleyin:
“Başka kimi yazabileceğine ben karar veremem; bu seçimi senin yapman gerekiyor.”
Adınız size sorulmadan yazıldıysa iki ayrı talep kurun
Bu durumda konuşmayı yalnızca “Neden bana sormadın?” sorusunda bırakmak, istediğiniz işlemi belirsiz bırakabilir. Önce mevcut kararınızı, ardından istediğiniz değişikliği söyleyin:
- “Bu rolü kabul etmiyorum.”
- “Adımı ve numaramı bu kayıttan değiştirmeni istiyorum.”
Tamamlanmış bir mesaj şöyle olabilir:
“Beni acil durumda aranacak kişi olarak yazdığını sonradan öğrendim. Bu rolü kabul etmiyorum. Lütfen adımı ve numaramı değiştir; işlem tamamlanınca da bana haber ver.”
Arkadaşınız “Zaten numaran sende vardı” derse numaraya sahip olmakla onu bir kayıtta kullanma kararını ayırabilirsiniz:
“Numaramın sende olması, beni bu role yazmana onay verdiğim anlamına gelmiyor. İstediğim şey kaydın değiştirilmesi.”
“Değiştirmeye gerek yok, yalnızca formalite” karşılığında ise rolün önemini tartışmak zorunda değilsiniz:
“Senin bunu nasıl gördüğünden bağımsız olarak ben kabul etmiyorum. Bu nedenle bilgimin değiştirilmesini istiyorum.”
Konuşmayı arkadaşlığın sınavına çevirmeyin
Karşı taraf “Demek sana güvenemiyorum” ya da “Arkadaş olsak kabul ederdin” gibi bir karşılık verebilir. Burada iki kararı tekrar ayırın:
“Arkadaşlığımız hakkında bir karar vermiyorum. Yalnızca acil durumda aranacak kişi olmayı kabul etmediğimi söylüyorum.”
Konuşma aynı noktada dönmeye başlarsa son cümlenizi kısaltabilirsiniz:
“Kararım değişmedi. Bu rolü kabul etmiyorum ve adım yazıldıysa değiştirilmesini istiyorum.”
Bu yapı üç şeyi birbirine karıştırmadan söylemenizi sağlar: rolü kabul edip etmediğiniz, karar vermek için zamana ihtiyacınız olup olmadığı ve adınız kullanıldıysa hangi değişikliği istediğiniz.
