En kısa yanıt şu olabilir: “Ben bu ortak hediyeye katılmayacağım; beni katkı listesine eklemeyin lütfen. Siz planı bensiz sürdürebilirsiniz.”
Bu cümle için bütçenizi, kişiyle aranızdaki geçmişi veya kararınızın bütün gerekçelerini açıklamanız gerekmez. Hediye alınmadan önce katılmayacağınızı açıkça söylemeniz, grubun planını sizin payınızı hesaba katmadan yapmasını sağlar.
Üç kararı birbirine bağlamayın
Ortak hediye teklifi aslında birbirinden ayrı üç karar içerir:
- Para veya başka bir katkı verecek misiniz?
- Hediyeyi seçme, sipariş verme ya da ödemeleri toplama işinde rol alacak mısınız?
- Kutlamaya katılacak mısınız?
Birine “hayır” demeniz, diğerlerine de aynı yanıtı vermenizi gerektirmez. Örneğin ortak hediyeye katılmayıp kutlamaya gidebilirsiniz:
Ben ortak hediyeye katılmayacağım; beni ödeme ve isim listesine eklemeyin lütfen. Kutlamaya geleceğim.
Para vermek istemediğiniz gibi organizasyon işi de üstlenmek istemiyorsanız bunu ayrıca belirtin:
Bu hediyeye katılmayacağım. Ürün seçimi ve ödeme takibini de üstlenmeyeceğim; siz bensiz netleştirebilirsiniz.
Hediye ile kutlamanın ikisine de katılmayacaksanız, yerine başka bir görev üstleneceğiniz izlenimi vermeden söyleyebilirsiniz:
Bu ortak hediyeye ve kutlama planına katılmayacağım. Benim için başka bir hazırlık yapmanıza gerek yok.
Mesajı karar, rol ve katılım şeklinde kurun
Kendi yanıtınızı şu üç satırla hazırlayabilirsiniz:
- Katkı: “Ortak hediyeye katılmayacağım.”
- Organizasyon: “Seçim veya ödeme işini de üstlenmeyeceğim.”
- Kutlama: “Kutlamaya geleceğim.” ya da “Kutlamaya katılmayacağım.”
Yalnızca durumunuza uyan satırları birleştirin. Böylece “Para vermiyor ama hediyeyi seçer mi?” veya “Hediyeye katılmıyorsa kutlamaya da gelmeyecek mi?” gibi açık noktalar bırakmazsınız.
Gerekçenizi paylaşmak istemiyorsanız
Kararınız kişiyle aranızdaki mesafeye veya geçmişte yaşananlara dayanıyorsa, bunu grup içinde tartışmaya açmak zorunda değilsiniz. Şu yanıt yeterlidir:
Bu kararın ayrıntısını grup içinde konuşmak istemiyorum. Ortak hediyeye katılmayacağım.
Katılmama kararınız tutardan bağımsızsa “Bütçem uygun değil” demek, daha düşük bir tutar teklif edilmesine yol açabilecek belirsiz bir gerekçe olur. Bu durumda doğrudan “Bu harcamaya katılmayacağım” demek kararınızı daha doğru anlatır.
Israr gelirse aynı kararı kısa biçimde tekrarlayın
Aşağıdaki konuşmalar temsili örneklerdir. Size uyan cümleyi kendi üslubunuza göre kısaltabilirsiniz.
“Tutarı düşürelim, o zaman katılırsın” denirse
Tutar değişse de bu hediyeye katılmayacağım.
“Herkes katkı veriyor” denirse
Anladım; ben katılmıyorum. Planı benim payım olmadan yapabilirsiniz.
“Para verme, hediyeyi sen seç” denirse
Seçim işini de üstlenmeyeceğim. Bu planın dışında kalacağım.
“Adını yine de karta yazarız” denirse
Teşekkür ederim ama adımın ortak hediyeye eklenmesini istemiyorum.
“O zaman kutlamaya da gelme” denirse
Kutlamaya gitmek istiyorsanız iki kararı yeniden ayırabilirsiniz:
Hediye kararım ayrı; kutlamaya katılacağım. Bu ikisini birlikte değerlendirmiyorum.
Karşı taraf katılımı ortak hediyeye bağlarsa, sizin vereceğiniz yeni karar kutlamaya gidip gitmemek olur. Hediye payına ilişkin yanıtınızı yeniden savunmanız gerekmez.
Grup mesajına doldurulmuş bir yanıt
Temsili olarak gruba şu mesajın geldiğini düşünelim: “Doğum günü için bir hediye seçtik, kişi başı 400 TL. Akşama kadar gönderir misiniz?”
Katkı vermeyecek, organizasyonda rol almayacak fakat kutlamaya gidecek biri şöyle yazabilir:
Ben ortak hediyeye katılmayacağım; beni ödeme ve isim listesine eklemeyin lütfen. Hediye seçimiyle de ilgilenmeyeceğim. Kutlamaya geleceğim.
Ardından “Aranızdaki meseleyi hediyeye karıştırma” gibi bir karşılık gelirse:
Bu kararı tartışmaya açmak istemiyorum. Ortak hediyeye katılmayacağım; kutlamaya katılım kararım değişmedi.
Burada amaç karşı tarafı kararınıza ikna etmek değil, hangi rolleri üstlenmeyeceğinizi belirsiz bırakmamaktır.
Hediye sizden onay alınmadan zaten satın alındıysa
Satın alma tamamlandıktan sonra istenen pay, bu yazıdaki gönüllü ve önceden duyurulan katkıdan farklı bir durumdur. Böyle bir durumda size sorulmadan alınan ortak hediye için verilebilecek yanıtları kullanabilirsiniz.
Göndermeden önce üç noktayı kontrol edin
- Para veya başka bir katkı vermeyeceğiniz açık mı?
- Hediye seçimi ve ödeme takibi konusunda rolünüz belli mi?
- Kutlamaya katılıp katılmayacağınız, gerekiyorsa ayrıca yazılmış mı?
Bu üç karar netse uzun bir savunmaya ihtiyacınız yoktur. Yeni bir gerekçe üretmek yerine, ısrar geldiğinde aynı kararı daha kısa biçimde tekrarlayabilirsiniz.
