Arkadaşınızın etkinliği önemli olsa da kendi işinizi ertelemek zorunda değilsiniz. Önce kendi değiştirilemez saatinizden geriye doğru hesap yapın. Ardından yalnızca bu aralığa gerçekten sığan görevi kabul edin; arkadaşınızın etkinlik başlangıcını, sizin ne zamana kadar kalabileceğinizin ölçüsü olarak kullanmayın.
“16.40’ta gelip saç aksesuarını sabitlemene yardım edebilirim. Kendi teslimime yetişmek için 17.00’de çıkmam gerekiyor. Hazırlığın başka bir bölümünü üstlenemem.”
Aşağıdaki saatler ve konuşmalar, yöntemi göstermek için oluşturulmuş temsili bir örnektir.
Son ayrılma saatinizi kendi tesliminizden geriye doğru bulun
Şöyle bir durum düşünün:
- Arkadaşınızın etkinliği 19.30’da başlayacak.
- Arkadaşınızın evinden etkinlik yerine yolculuk 40 dakika sürecek; onun yaklaşık 18.50’de yola çıkması gerekiyor.
- Sizin değiştirilemez dosya tesliminiz 18.30’da.
- Teslimden önce evde kesintisiz 60 dakika çalışmanız gerekiyor.
- Arkadaşınızın evinden kendi evinize dönüşünüz 20 dakika; dosyayı yüklemek için de 10 dakikalık pay bırakıyorsunuz.
Bu durumda 17.20’de evde olmanız, 17.20–18.20 arasında çalışmanız ve son on dakikayı yüklemeye ayırmanız gerekir. Dolayısıyla arkadaşınızın yanından en geç 17.00’de ayrılmalısınız.
Etkinliğin 19.30’da başlaması size 19.30’a kadar boş zaman vermez. Sizin sınırınızı belirleyen saat, arkadaşınızın programı değil 18.30’daki kendi tesliminizdir.
Kabul ettiğiniz işi hazırlığın tamamından ayırın
Bu örnekte arkadaşınız sizden saç aksesuarını sabitlemesine yardım etmenizi istemiş olsun. Siz 16.40’ta gelir, yalnızca bu işi kabul edersiniz. “Hazırlığa yardım ederim” demek yerine kabulünüzü gözle görülebilen bir tamamlanma noktasına bağlarsınız:
“İki saç aksesuarından birini seçip sabitlemene yardım edeceğim. 17.00’de ayrılacağım; makyaj ve çanta hazırlığına kalamayacağım.”
Böylece yardımın sonu “arkadaşım hazır olduğunda” değil, seçtiğiniz iş tamamlandığında ya da 17.00 olduğunda gelir. Aksesuar beklenenden uzun sürerse saat yine geçerlidir.
Küçük yardım yeni bir göreve dönüştüğünde durun
Saç aksesuarını 16.52’de tamamladığınızı, ardından arkadaşınızın “Makyajımı da sen yapar mısın?” dediğini düşünün. Bu, ilk yardımın devamı değil, programınıza yeniden yerleştirilmesi gereken ayrı bir görevdir.
“Saç aksesuarı için gelmiştim; onu tamamladık. Makyajı da üstlenirsem 17.00’de çıkamam. Şimdi kendi teslimime dönüyorum.”
Bu cümle hem tamamladığınız işi görünür kılar hem de yeni görevi sessizce üstlenmenizi önler. Makyajın kaç dakika süreceğini tartışmanız gerekmez; belirlediğiniz ayrılma saatini aşma ihtimali, kabul etmemeniz için yeterlidir.
İlk iş bitmediyse tamamlamış gibi davranmayın
Saat 16.55 olduğunda aksesuar hâlâ sabitlenmediyse iki seçeneğiniz vardır: kalan beş dakikada yapılabilecek tek bir adımı deneyebilir ya da işi o anda bırakabilirsiniz. “Bitirip çıkarım” diyerek belirsiz bir süreye girmeyin.
“Aksesuar henüz tamamlanmadı ama 17.00’de çıkmam gerekiyor. Kalan kısmı üstlenemeyeceğim; şimdi bırakmamız lazım.”
Yardımın yarıda kalması hoş olmayabilir; yine de bu, kendi değiştirilemez tesliminizi bırakmanız gerektiği anlamına gelmez. Başta söylediğiniz saat geldiğinde ayrılmak, son anda yeni bir gerekçe üretmekten daha açıktır.
Gelen yanıta göre kısa karşılık verin
“Ama etkinlik daha geç başlayacak” denirse
“Etkinliğin 19.30’da başladığını biliyorum. Benim 17.00’de çıkmamı gerektiren şey 18.30’daki kendi teslimim.”
İki programı yeniden ayırın. Arkadaşınızın kalan hazırlık süresi, sizin kullanılabilir zamanınız değildir.
“Makyaj yalnız beş dakika sürer” denirse
“Beş dakika süreceğini düşünsen de yeni bir işe başlayamayacağım. Saç aksesuarı için ayırdığım bölüm bitti; şimdi çıkıyorum.”
Sürenin tahmini üzerinde anlaşmanız gerekmez. Kararınızı ayrılma saatinize bağlayabilirsiniz.
“Beni yarı yolda bırakıyorsun” denirse
“Hazırlığın bitmemesinin zor olduğunu anlıyorum. Saç aksesuarı için söz verdiğim kısmı yaptım; diğer işleri üstlenmedim ve şimdi kendi teslimime dönmem gerekiyor.”
Arkadaşınızın tepkisini reddetmeden hangi sözü verdiğinizi ve hangi sözü vermediğinizi ayırın.
Hesapta yardım için güvenli bir aralık çıkmıyorsa doğrudan reddedin
Dönüş yolunu, kesintisiz çalışma sürenizi ve yükleme payını çıkardığınızda boş zaman kalmıyorsa küçük bir görev seçmeye çalışmayın. Gerçekçi olmayan bir yardım sözü, hem sizin tesliminizi hem de arkadaşınızın hazırlık planını belirsiz bırakır.
“Bu akşam 18.30’daki teslimim için çalışmam gerekiyor. Yol süresini de eklediğimde hazırlığa gelebileceğim bir aralık kalmıyor; planını bensiz yapman gerekecek.”
Bu yanıt etkinliği önemsizleştirmez. Yalnızca iki programın aynı zaman dilimine sığmadığını açıkça söyler.
