Önce o etkinliğin ortak bir plan olmadığını söyleyin; ardından yalnız kalma isteğinizi veya katılımcı sınırını tek cümleyle belirtin. Örneğin: “Planımı seninle paylaşıyorum ama bu kez davet etmiyorum; bunu yalnız yapacağım. Katılmayı düşünürsen önce bana sormanı istiyorum.”
Uzun bir gerekçe vermek zorunda değilsiniz. Ancak her sözünü ettiğiniz etkinlik birlikte yapılacakmış gibi karşılanıyorsa, yalnızca o günkü teklifi reddetmek yerine tekrarlanan varsayımı da konuşmak işe yarar. Aşağıdaki konuşmalar temsili örneklerdir.
Önce planın hangi türde olduğunu ayırın
Aynı “Ben de gelirim” cümlesi üç farklı durumda söylenebilir. Vereceğiniz yanıt, planın henüz bir fikir mi, yalnız yapılacak bir etkinlik mi yoksa katılımcıları belirlenmiş kapalı bir buluşma mı olduğuna göre değişir.
1. Henüz yalnızca bir fikirden söz ediyorsanız
Bir sergiye veya yürüyüşe gitmeyi düşündüğünüzü söylemeniz, birlikte plan kurmaya hazır olduğunuz anlamına gelmeyebilir. Arkadaşınız hemen tarih sormaya başlarsa şöyle diyebilirsiniz:
“Şimdilik yalnızca aklımdaki bir fikirden söz ediyorum; henüz birlikte yapılacak bir plan oluşturmuyorum.”
“Netleşince bana da haber ver” derse, gerçekten davet etmeyi düşünüp düşünmediğinize göre yanıt verin. Davet sözü vermek istemiyorsanız belirsiz bir “Olur” yerine şunu kullanabilirsiniz:
“Netleşirse nasıl yapmak istediğime bakacağım; şu an katılım için söz vermeyeyim.”
2. Etkinliği yalnız yapmak istiyorsanız
Burada asıl karar, arkadaşınızın uygun olup olmaması değil, sizin yalnız gitmek istemenizdir. Bu nedenle saat, ulaşım veya masraf gibi çözülebilir gerekçeler sıralamak konuşmayı pazarlığa çevirebilir.
“Bu yürüyüşü yalnız yapmak için planladım. Bu kez birlikte gitmeyeceğim.”
Arkadaşınız “Sana yük olmam” derse kararın neye dayandığını kısa biçimde yineleyebilirsiniz:
“Mesele yük olman değil; bu zamanı yalnız geçirmek istiyorum.”
Başka bir gün görüşme teklif etmek zorunlu değildir. Gerçekten istiyorsanız ayrı bir teklif yapın; istemiyorsanız “Bir dahaki sefere beraber gideriz” diyerek tutmak istemediğiniz bir söz vermeyin. Yalnız plan özellikle bir yolculuksa, yalnız gezi planını korumaya yönelik örnekleri ayrıca kullanabilirsiniz.
3. Plan başka kişilerle ve belirli bir grupla yapıldıysa
Arkadaşınızı küçümsemeden planın katılımcılarının zaten belirlendiğini söyleyin. Kimin daha yakın olduğu üzerine bir karşılaştırma yapmanız gerekmez.
“Bu buluşmayı baştan Elif ve Derya’yla üçümüz için planladık; grubu genişletmeyeceğiz.”
“Bir kişi daha olsa ne değişir?” karşılığında yeni gerekçeler üretmek yerine kararın kendisine dönebilirsiniz:
“Bu kez katılımcıları değiştirmeyeceğiz. Başka bir plan yapıp yapmayacağımıza ayrıca bakarız.”
Son cümledeki gelecek ihtimalini yalnız gerçekten açık bırakmak istiyorsanız kullanın. Ayrı bir plan düşünmüyorsanız daha dürüst bitiriş şudur: “Bu buluşmanın katılımcıları değişmeyecek.”
Tek bir etkinlikten tekrarlanan beklentiye geçin
Sorun farklı etkinliklerde yeniden yaşanıyorsa, her seferinde yeni bir mazeret sunmak yerine örüntüyü sakin bir zamanda adlandırabilirsiniz. Üç parçalı bir cümle yeterlidir:
- Gözlem: Plan anlattığınızda birlikte gidileceğinin varsayılması.
- Ayrım: Bazı planları yalnız, bazılarını başka kişilerle yapmanız.
- İstek: Katılımın varsayılmaması ve önce sorulması.
“Son zamanlarda bir etkinlikten söz ettiğimde onu birlikte yapacağımız varsayılıyor. Bazı planları yalnız, bazılarını da farklı kişilerle yapacağım. Bir planı anlatmamı davet olarak almamanı; katılmak istersen önce sormanı istiyorum.”
Bu ifade “Seni hiçbir yere çağırmayacağım” demiyor. Her planın katılımcısını ayrı belirleyeceğinizi söylüyor. Sorun arkadaşınızın başka çevrelerinizdeki her etkinliğe çağrılmayı beklemesiyse, her buluşmaya çağrılma beklentisini konuşma rehberi daha doğrudan bir devam sunar.
Olası karşılıklara kısa yanıtlar
“Demek beni istemiyorsun”
“Şu an bütün arkadaşlığımız hakkında konuşmuyorum. Bu planı yalnız yapacağımı söylüyorum.”
“Ben de gelirim, seni rahatsız etmem”
“Rahatsızlık konusu değil. Bu etkinliği ortak plan yapmıyorum.”
“Şaka yapmıştım”
“Tamam. Yine de ileride karışmaması için söyleyeyim: Bir planı anlatmam her zaman davet ettiğim anlamına gelmiyor.”
“Peki beni ne zaman çağıracaksın?”
Elinizde gerçek bir teklif varsa söyleyin. Yoksa sırf gerginliği azaltmak için tarih vermeyin:
“Şu an ayrı bir davet planlamıyorum. Birlikte yapmak istediğim bir şey olursa bunu açıkça söylerim.”
Aynı varsayım yeniden kurulursa
Sınırı açıkladıktan sonra aynı plan yeniden ortakmış gibi konuşulursa ilk açıklamayı büyütmeniz gerekmez. Kısa tekrar cümlenizi önceden seçin:
“Hayır, bu ortak bir plan değil; önce söylediğim karar geçerli.”
Ardından planın ayrıntılarını savunmaya açmadan konuyu kapatabilirsiniz. Örneğin “Neden yalnız?” sorusu tekrarlandığında “Gerekçemi daha fazla açmayacağım” demek, yeni bir açıklama borcu oluşturmadan konuşmanın sınırını belirtir.
Kendi cümlenizi iki satırda hazırlayın
İlk satıra bu planın türünü, ikinci satıra tekrarda kullanacağınız kısa sınırı yazın:
- Bu plan: “Cumartesi sergisine yalnız gideceğim; bu bir davet değil.”
- Tekrarında: “Plan değişmedi; yalnız gideceğim.”
Plan henüz oluşmadıysa “Henüz ortak plan kurmuyorum”; grup kapalıysa “Katılımcıları değiştirmiyoruz” cümlesini kullanın. Böylece her durumda yeni bir savunma hazırlamak yerine, verdiğiniz karara uygun tek bir net yanıtınız olur.
