Konuşmayı arkadaşlığınız hakkında genel bir yargıya çevirmeden üç şeyi söyleyin: ne kararlaştırdınız, gerçekleşmeyince sizi nasıl etkiledi ve şimdi neye ihtiyacınız var?
“Dün bu işi birlikte halletmeyi sen önermiştin; ben de buna göre bekledim. Gerçekleşmeyince işim kaldı ve açıkçası kırıldım. Yardım bugün hâlâ mümkün mü? Değilse başka bir yol ayarlayacağım.”
Bu mesaj, karşı tarafın neden unuttuğunu tahmin etmez. Aynı zamanda kırgınlığınızı saklamaz ve bugünkü işi belirsiz bırakmaz.
Mesajdan önce üç noktayı netleştirin
- Ortada kesinleşmiş bir plan var mıydı? “Yardım edebilirim” ile “Yarın saat üçte geleceğim” aynı şey değildir. Saat veya gün konuşulmadıysa önce iki tarafın aynı şeyi anlayıp anlamadığını sorun.
- Yardıma hâlâ ihtiyacınız var mı? İhtiyaç sürüyorsa yeni bir zaman isteyin. İş geçtiyse bugünü yeniden planlamak yerine, haber verilmemesinin etkisini ve gelecek beklentinizi konuşun.
- Yanıt gelmezse ne yapacaksınız? Başka birinden yardım istemek, işi tek başınıza sürdürmek veya ertelemek gibi kendi seçeneğinizi belirleyin. Böylece mesajınız yalnızca sitem olarak kalmaz.
Üç parçalı kısa mesajı kurun
İlk bölümde yalnızca gözlenebilir olayı söyleyin:
“Dosyaları bugün birlikte düzenlemeyi sen teklif etmiştin; ben de geleceğini düşünerek bekledim.”
İkinci bölümde sonucu ve duygunuzu kendi açınızdan anlatın:
“Haber gelmeyince başka bir düzen kuramadım ve iş yetişmedi. Bu yüzden zor durumda kaldım ve kırıldım.”
Son bölümde bugünkü ihtiyacınızı açık bir soruya dönüştürün:
“Bugün saat altıya kadar yardım edebilir misin? Mümkün değilse şimdi başka bir çözüm arayacağım.”
Bu üç parçayı tek mesajda birleştirebilirsiniz. Uzun bir geçmiş dökümü yapmanız veya karşı tarafın karakterini açıklamanız gerekmez.
Verilen söz net değilse önce anlamı sorun
Bazen bir taraf kesin bir plan yapıldığını, diğer taraf ise yalnızca ihtimalden söz ettiğini düşünür. Böyle bir durumda “Söz verdin” diye başlamak yerine anlaşılmayan noktayı açın:
“Dün ‘yardım ederim’ dediğinde ben bunu bugün için kesinleşmiş bir plan olarak anladım. Sen yalnızca uygun olursan yapabileceğini mi söylemiştin?”
Karşı taraf bunun bir öneri olduğunu söylerse kendi payınızı kabul edip yine de gelecek için açıklık isteyebilirsiniz:
“Anladım, ben kesinleştiğini düşünmüşüm. Bundan sonra gün ve saati ayrıca netleştirelim; böylece ikimiz de aynı plana göre hareket ederiz.”
Yardım hâlâ gerekiyorsa ve gerekmiyorsa farklı konuşun
Yardıma hâlâ ihtiyacınız varsa
Kırgınlığın ardından yanıtlanabilir bir zaman sorusu sorun:
“Gelmediğinde ne yapacağımı bilemedim ve kırıldım. Bu işi bugün yapabilecek misin? Saat beşe kadar netleşmezse başka birinden yardım isteyeceğim.”
Buradaki saat bir ceza değil, sizin başka bir düzen kurabilmeniz için gereken karar zamanıdır. Gerçekten uygulayabileceğiniz bir zaman seçin.
İhtiyaç artık geçtiyse
Eski yardımı yeniden istemek yerine bir sonraki durum için beklentinizi söyleyin:
“İşi başka türlü hallettim; artık yardım gerekmiyor. Fakat seni beklerken planım aksadı ve haber gelmemesi beni kırdı. Bir dahaki sefer plan değişirse bana kısa bir mesaj yazar mısın?”
Gelebilecek yanıtlara nasıl karşılık verebilirsiniz?
Aşağıdaki konuşmalar temsili örneklerdir; karşı tarafın vereceği yanıtı garanti etmez.
Özür diler ve yardımı yeniden teklif ederse
Arkadaşınız: “Gerçekten unuttum, özür dilerim. Akşam gelebilirim.”
Siz: “Özrün için teşekkür ederim. Akşam altı benim için uygun. O saate yetişemeyeceksen önceden yazarsan başka bir yol seçebilirim.”
Özrü duymakla yeni planı kesinleştirmek iki ayrı iştir; ikincisini saatle netleştirin.
Nedenini açıklarsa
Arkadaşınız: “Başka bir iş çıktı, aklımdan tamamen çıkmış.”
Siz: “Nedenini anladım. Yine de haber gelmeyince seni bekledim ve zorlandım. Şimdi yardımın mümkün olup olmadığını netleştirelim.”
Açıklamayı dinlemek, yaşadığınız aksaklığı önemsiz saymanızı gerektirmez.
Konuyu küçümserse
Arkadaşınız: “Bu kadar büyütülecek bir şey değil.”
Siz: “Sana küçük görünebilir; ben planımı buna göre yaptığım için benim günümü etkiledi. Şu anda bilmem gereken, bugün yardımcı olup olamayacağın.”
Olayın ne kadar büyük olduğu üzerine tartışmak yerine somut soruya dönün.
Yanıt vermezse
Aynı kırgınlık mesajını tekrar tekrar göndermek yerine işin kararını kapatın:
“Yanıt alamadığım için bugün başka bir düzen kuruyorum. Uygun olduğumuzda, plan değiştiğinde haber verme konusunu ayrıca konuşmak isterim.”
Böylece bugünkü ihtiyacınızı askıda bırakmaz, konuşma isteğinizi de kaybetmezsiniz.
Yüz yüze konuşacaksanız tek olayda kalın
Konuşmaya “Sen zaten hep böylesin” diye başlamak, belirli aksaklığı bütün arkadaşlığın hesabına çevirebilir. Bunun yerine tek olayı ve tek isteği seçin:
“Geçen gün yardımı sen önerince ona güvenerek bekledim. Gelmeyince ve haber alamayınca kırıldım. Bundan sonra böyle bir plan değişirse bana haber vermeni istiyorum.”
Karşı taraf başka olayları açarsa önce bu konuyu tamamlamayı önerebilirsiniz:
“Diğer konuyu da konuşabiliriz; önce bu olay için bundan sonra nasıl haberleşeceğimizi netleştirelim.”
Kırgınlığı suçlamaya dönüştüren cümleleri daraltın
- “Sana güven olmaz” yerine “Bu yardımın gerçekleşeceğine güvenerek bekledim” deyin.
- “Beni önemsemedin” yerine “Haber gelmeyince planımın dikkate alınmadığını hissettim” deyin.
- “Hep böylesin” yerine yalnızca bu olayda ne olduğunu söyleyin. Gerçekten tekrarlanan bir durum varsa örnekleri ayrı ayrı ve abartmadan konuşun.
- “Bunu telafi etmek zorundasın” yerine bugün ihtiyaç duyduğunuz somut yardımı veya gelecek sefer beklediğiniz haberi isteyin.
Tek seferlik unutkanlık ile özürden sonra aynı davranışın sürmesi aynı konuşmayı gerektirmez. Bu durum tekrar eden bir örüntüye dönüşürse, özürden sonra değişmeyen davranış için uygulanabilir bir sonraki adımı ayrıca belirleyebilirsiniz.
