En kısa yanıt şu olabilir: “O gün uygun değilim, vardiyanı alamayacağım.” İş arkadaşınıza özel planınızın ayrıntılarını vermeden kısa bir yanıt kurabilirsiniz. Yanıtınızın iki bilgiyi taşıması yeterlidir: uygun değilsiniz ve bu vardiyayı almayacaksınız.
Aşağıdaki konuşmalar temsili örneklerdir. İş arkadaşınızın niyeti veya vereceği tepki hakkında bir sonuç çıkarmaz.
Önce bu talep için vereceğiniz yanıtı seçin
Bugünkü isteğe vereceğiniz yanıtı, gelecekteki bütün vardiya değişimlerine ilişkin kararınızla karıştırmayın. Üç farklı seçenek vardır.
Bu vardiyayı alamıyorsanız
“Cumartesi uygun değilim, vardiyanı alamayacağım.”
“Uygun değilim” ifadesi kısa yanıtı tamamlar. Bu iletişimde özel planınızı, dinlenme zamanınızı veya başka bir sorumluluğunuzu ayrıntılandırmamayı seçebilirsiniz.
Yanıt vermeden önce programınızı kontrol edecekseniz
“Şu anda söz veremem. Programımı kontrol edip bugün saat 18.00’e kadar kesin yanıt vereceğim.”
Bu seçenekte gerçekçi bir dönüş zamanı söyleyin. Belirttiğiniz zamanda olumlu ya da olumsuz kesin yanıt verin; sessizliği geçici kabul gibi bırakmayın.
Yalnız bu kez kabul edecekseniz
“Bu cumartesi vardiyanı alabilirim. Bu yalnız bu tarih için geçerli; sonraki haftalar için her seferinde ayrıca konuşmamız gerekir.”
Tek seferlik yardımı açıkça adlandırmak, bugünkü kabulün kapsamını netleştirir. Gelecekte hiç yardımcı olmayacağınızı söylemeniz gerekmez; yalnızca bu kabulün kapsamını belirtirsiniz.
Boş olmak ile vardiyayı alabilmek aynı yanıt değildir
Daha önce o gün için planınız olmadığını söylemiş olabilirsiniz. Bu bilgi, vardiyayı almaya hazır olduğunuz anlamına gelmez. İş arkadaşınız “Ama boş olduğunu söylemiştin” derse yeni bir mazeret üretmeden ayrımı koruyabilirsiniz.
İş arkadaşı: Cumartesi boş olduğunu söylemiştin.
Siz: O gün başka planımın olmaması vardiyayı alabileceğim anlamına gelmiyor. Bu kez uygun değilim.
Bu yanıt, önceki sözünüzü inkâr etmez. Yalnızca program bilgisi ile vardiya kabulünün iki ayrı karar olduğunu açıklar.
Talep sık tekrarlanıyorsa gelecekteki sınırı ayrıca söyleyin
Her isteği ayrı ayrı reddetmek istemiyorsanız, yalnız bugünkü vardiyayı değil tekrar eden talep biçimini de konuşabilirsiniz. Gerçekte uygulayabileceğiniz sınırı seçin.
- Belirli günler için: “Cumartesi vardiyalarını alamıyorum; bu günler için bana sormamanı rica ediyorum.”
- Seyrek değerlendirmek için: “Düzenli olarak vardiya alamam. Uygun olduğum istisnai bir tarih olursa ben söylerim.”
- Her talebi ayrı değerlendirmek için: “Önceden yardımcı olmuş olmam sonraki talepleri kabul ettiğim anlamına gelmiyor. Her tarih için ayrı yanıt vereceğim.”
“Her zaman yardımcı olamam” gibi genel bir cümle, karşı tarafta hangi isteğin uygun olabileceği sorusunu bırakabilir. Belirli günleri, sıklığı veya yeni talepleri kimin başlatacağını söylemek daha kullanışlıdır.
Israr geldiğinde kararı uzatmadan yineleyin
İlk yanıtınızdan sonra farklı gerekçeler sunulabilir. Her yeni cümleye yeni bir savunma hazırlamak yerine kararınıza dönebilirsiniz.
İş arkadaşı: Yalnızca bu hafta, başka kimseyi bulamadım.
Siz: Durumu anlıyorum; yine de bu vardiyayı alamayacağım.
İş arkadaşı: Ben de daha önce senin vardiyanı almıştım.
Siz: O gün yardımcı olduğun için teşekkür ederim. Bu cumartesi uygun değilim ve vardiyayı alamayacağım.
İş arkadaşı: Biraz daha düşünemez misin?
Siz: Kararım net; bu vardiya için bana güvenme.
Son örnek özellikle zaman baskısı varsa işe yarar: karşı tarafın başka bir çözüm araması gerektiğini açıkça gösterir. Bunun ardından açıklamayı tekrarlamak zorunda değilsiniz.
Kabul mesajını işyerindeki onay adımından ayırın
Vardiyayı kabul etmeyi düşünüyorsanız, arkadaşınıza verdiğiniz yanıtı işyerindeki onay veya kayıt adımının yerine koymayın. İşyerinizde vardiya değişiminin nasıl bildirildiğini ayrıca kontrol edin. Bu adım işyerine göre değişebileceğinden, mesajınızda onaylanmamış bir değişikliği kesinleşmiş gibi yazmayın.
“Benim için uygun görünüyor. Kesinleştiğini söylemeden önce işyerindeki onay adımını kontrol edelim.”
Talebi reddediyorsanız, iş arkadaşınıza vereceğiniz yanıt kısa kalabilir: “Uygun değilim, bu vardiyayı alamayacağım.”
