O anda kullanabileceğiniz en kısa cümle şudur: “Bir dakika, bunu ben yanıtlayayım.” Ardından açıklama beklemeden size sorulan soruya geçebilirsiniz. Böylece arkadaşınızın niyetini tartışmak yerine konuşma sırasını geri almış olursunuz.
O anda sözü nasıl geri alabilirsiniz?
Aşağıdaki konuşma ve mesajlar özgün, temsili örneklerdir. Belirli bir kişiye veya yaşanmış bir konuşmaya ait değildir.
Diğer kişi: Yeni işin nasıl gidiyor?
Arkadaşınız: Çok yoğun, zaten eve gelince—
Siz: Bir dakika, bunu ben yanıtlayayım. Yoğun bir dönem ama yeni görevlerimi seviyorum.
Buradaki önemli hareket, sınır cümlesinden sonra cevabı gerçekten sizin vermenizdir. Yalnızca “Ben konuşacaktım” deyip durursanız sıra yeniden belirsizleşebilir.
Arkadaşınız konuşmayı sürdürürse soruyu soran kişiye dönerek de sırayı belirginleştirebilirsiniz:
“Soruyu bana tekrar sorar mısın? Kendim cevap vermek istiyorum.”
Duruma uygun tonu seçin
Aynı isteği yakınlığınıza ve o anki ortama göre farklı açıklıkta söyleyebilirsiniz:
- Yumuşak: “Ben anlatayım; bana soruldu.”
- Nötr: “Bu soruya kendim cevap vermek istiyorum.”
- Daha belirgin: “Benim adıma yanıt verilmesini istemiyorum. Bana sorulan soruları bana bırakır mısın?”
İlk kez oluyorsa kısa seçenek yeterli gelebilir. Aynı durum tekrarlanıyorsa ne istemediğinizi ve bir sonraki konuşmada ne olmasını istediğinizi birlikte söylemek daha açıktır.
Konuşma sonrasında beklentinizi netleştirin
Sakin bir anda konuşurken üç noktayı birbirinden ayırın: gördüğünüz davranış, sizin tercihiniz ve gelecek konuşmadaki somut sıra.
“Az önce bana yöneltilen soruya benden önce cevap verdin. O anda kendim anlatmak istedim. Bundan sonra bana sorulan sorularda ilk yanıtı bana bırakır mısın? Yardım istersem sana dönerim.”
Bu cümle arkadaşınızın neden böyle davrandığına ilişkin bir hüküm kurmaz. Konuyu, bir sonraki soruda kimin önce konuşacağına bağlar.
“Yardım etmeye çalıştım” derse ne söyleyebilirsiniz?
Yardım niyetini kabul etmek, sizin adınıza konuşulmasını kabul etmeniz gerektiği anlamına gelmez. Niyeti ve istediğiniz yardım biçimini ayrı cümlelerde tutabilirsiniz.
- “Yardım etmeye çalıştım.”
“Bunu anlıyorum. Bana yardımcı olmanın en iyi yolu önce benim yanıt vermeme alan bırakman.” - “Ama sen cevap vermedin.”
“Biraz düşünmem, cevap vermek istemediğim anlamına gelmeyebilir. Emin olamazsan ‘Yanıtlamak ister misin?’ diye bana sorabilirsin.” - “Yanlış bir şey mi söyledim?”
“Mesele cevabın doğru ya da yanlış olması değil. Bana sorulan soruya kendim yanıt vermek istiyorum.” - “Bunu fazla büyütüyorsun.”
“Senin için küçük görünebilir; benim için kendi adıma konuşmak önemli. Bu isteğimi dikkate almanı bekliyorum.” - “Tamam, özür dilerim.”
“Teşekkür ederim. Bir dahaki soruda önce ben cevap vereyim; gerekirse senden ekleme isterim.”
Yardım isteyeceğiniz durumu ayrıca belirleyebilirsiniz
Bazen arkadaşınızın belirli bir ayrıntıyı tamamlamasını isteyebilirsiniz. Bu istisnayı açıkça söylemek, her soruya sizin yerinize cevap verme izni verdiğiniz anlamına gelmez.
“Önce ben yanıt vereyim. Tarihi hatırlayamazsam o kısmı sana sorarım.”
Ya da yalnızca o konuşma için şöyle diyebilirsiniz:
“Bu konuyu bugün anlatmak istemiyorum. Ben istersem sen kısa bir açıklama ekleyebilirsin; önce bana sor.”
Tekrarlandığında aynı cümleyi ve aynı sırayı kullanın
- Durdurun: “Bunu ben yanıtlayacağım.”
- Soruyu geri alın: Soruyu soran kişiye dönüp kendi cevabınıza başlayın.
- Sonrasında adlandırın: “Az önce yine benim yerime cevap verdin. İlk yanıtın bana kalmasını istiyorum.”
- Kendi adımınızı belirleyin: Arkadaşınız devam ederse o anda kişisel ayrıntı vermemeyi veya konuşmaya ara vermeyi seçebilirsiniz.
Son adım karşı tarafı cezalandırma tehdidi değil, sizin o konuşmada ne yapacağınızı açıkça belirtir:
“Benim yerime yanıt verilmeye devam ederse bu konuyu burada konuşmayacağım.”
Kendi cümlenizi üç parçayla hazırlayın
- Gözlem: “Bana soru sorulduğunda bazen benden önce yanıt veriyorsun.”
- İstek: “İlk cevabı benim vermemi beklemeni istiyorum.”
- Yardım biçimi: “Bir şey eklemeni istersem sana sorarım.”
Bu üç parçayı tek mesaja dönüştürdüğünüzde şöyle görünebilir:
“Bana yöneltilen sorulara bazen benden önce cevap verdiğini fark ettim. Bu soruları önce kendim yanıtlamak istiyorum. Lütfen ilk cevabı bana bırak; ekleme yapmanı istersem sana dönerim.”
Sorun arkadaşınızın sizin adınıza cevap vermesinden çok başladığınız cümleyi yarıda kesmesi ise, konuşma sırasını geri alma seçenekleri o duruma daha doğrudan yardımcı olabilir.
