Bilmiyormuş gibi davranmanız gerekmez. Çoğu durumda iki parçalı bir yanıt yeterlidir: Bilgiyi duyduğunuzu söyleyin, ardından arkadaşınızın anlatmak istediği farklı kısma yer açın.
“Evet, bunu duymuştum. Sen nereden öğrendin; senin dikkatini çeken ne oldu?”
Böylece “biliyorum” dürüst bir bilgi verir ama konuşmanın son sözü olmak zorunda kalmaz. İkinci cümle, tekrar dinlemek istediğinizi değil; arkadaşınızın yorumunu, deneyimini veya yeni ayrıntıyı merak ettiğinizi gösterir.
Önce hangi karşılığı vermek istediğinizi seçin
Aynı bilgiye her seferinde aynı cümleyle cevap vermek gerekmez. O anda neyi istediğinizi ayırmak, daha doğal bir karşılık bulmayı kolaylaştırır.
Bilgiyi biliyorsunuz, arkadaşınızın bakışını duymak istiyorsunuz
Bilginin kendisi yerine arkadaşınızın neden heyecanlandığına geçebilirsiniz.
Arkadaşınız: “Mahalledeki kütüphane hafta sonu da açık olacakmış.”
Siz: “Evet, yeni düzeni duydum. Sen hafta sonu gitmeyi mi düşünüyorsun?”
Buradaki soru, arkadaşınızın aynı bilgiyi baştan anlatmasını istemez; konuşmayı onun planına taşır.
Temel bilgiyi biliyorsunuz, yeni ayrıntıyı merak ediyorsunuz
Neyi bildiğinizi kısaca belirterek anlatının ilerlemesini isteyebilirsiniz.
Arkadaşınız: “Geçen hafta sözünü ettiğim kurs başka binaya taşınıyormuş…”
Siz: “Taşınacağını duymuştum. Yeni yerin neresi olduğunu öğrendin mi?”
Arkadaşınız başlangıç kısmını tekrarlıyorsa daha açık bir geçiş de kullanılabilir:
“Bu kısmı hatırlıyorum. Sonrasında yeni bir şey mi oldu?”
Konuya kendi bildiğiniz bir şeyi eklemek istiyorsunuz
Karşılaştırmaya veya bilgi yarışına çevirmeden ortak noktadan başlayabilirsiniz.
“Evet, ben de bugün duydum. Bende kalan ayrıntı etkinliğin saatinin de değiştiğiydi; sen de onu gördün mü?”
Bu cevap, “Ben senden önce biliyordum” demek yerine iki kişinin elindeki ayrıntıları bir araya getirir. Arkadaşınız ek bilgiyle ilgilenmiyorsa konuyu uzatmanız gerekmez.
Bilgiyi biliyorsunuz ve ayrıntılı biçimde yeniden dinlemek istemiyorsunuz
Her açık kapı bir soru olmak zorunda değildir. Konuyu nazikçe kapatmak istiyorsanız kısa ve kesin bir karşılık verebilirsiniz.
“Evet, onu gördüm. Yine de bana haber verdiğin için teşekkür ederim.”
Ardından gerçekten konuşmak istediğiniz başka bir konuya geçebilirsiniz. İlginiz yokken merak sorusu sormak, istemediğiniz kadar uzun bir anlatıya davet çıkarabilir.
“Biliyorum” cümlesini ne kapatır, ne açık tutar?
Tek başına “Biliyorum” doğru olsa da tonuna bağlı olarak konuşmanın bittiği izlenimini verebilir. Küçük bir ek, niyetinizi belirginleştirir:
- Bakışını duymak için: “Evet, bunu biliyorum; sen ne düşündün?”
- Yeni kısmı bulmak için: “Başlangıç kısmını duydum. Sonrasında ne olmuş?”
- Planını öğrenmek için: “Evet, haberi gördüm. Sen bununla ilgili bir şey yapacak mısın?”
- Konuyu kapatmak için: “Evet, bunu görmüştüm. Bana da söylediğin için sağ ol.”
“Bunu zaten herkes biliyor” gibi bir cümle ise yalnızca bilgiyi bildiğinizi söylemez; paylaşımın gereksiz olduğuna dair bir değerlendirme de ekler. Vermek istediğiniz mesaj yalnızca “Ben de duydum” ise bu ek yargıya ihtiyaç yoktur.
Arkadaşınız farklı karşılıklar verirse
Aşağıdaki konuşmalar temsili örneklerdir. Amaç, tek bir doğru tepki göstermek değil; konuşmanın aldığı yöne göre kısa bir sonraki cümle seçmektir.
“Aaa, biliyormuşsun” deyip durursa
Arkadaşınız: “Aaa, sen zaten biliyormuşsun.”
Siz: “Bilgiyi biliyordum; senin nereden duyduğunu ve ne düşündüğünü bilmiyordum.”
Bu açıklamadan sonra arkadaşınız konuyu sürdürmezse yeni bir soru üretmek zorunda değilsiniz. Siz konuşmaya yer açmış olsanız da karşı taraf aynı ilgiyi sürdürmeyebilir.
Aynı ayrıntıları anlatmaya devam ederse
Siz: “O kısmı biliyorum. İstersen doğrudan senin sonradan öğrendiğin yerden devam et.”
Bu cümle hem dinlediğinizi hem de tekrarın hangi noktada olduğunu gösterir. Arkadaşınızın anlatımını küçümsemeden daha yararlı bölüme geçmeyi önerir.
“Neden baştan söylemedin?” diye sorarsa
Siz: “Sözünü kesmek istemedim. Haberi duymuştum ama senin neden açtığını merak ettim.”
Gerçekte dinleme nedeniniz farklıysa onu söyleyin. Örneğin konuyu ilk anda çıkaramadıysanız “Başta hangi haberden söz ettiğini anlamadım” demek daha dürüst olur.
“Biliyorum” sözünüz sert çıktıysa
Anlık tonu uzun uzun savunmak yerine niyetinizi bir cümleyle düzeltebilirsiniz:
“Biraz keskin söyledim. Bilgiyi biliyorum ama senin anlatmak istediğin kısmı değersizleştirmek istemedim. Sende ne oldu?”
Kendi cümlenizi iki boşlukla kurun
Hazır ifadeler size uymuyorsa şu yapıyı kullanın:
“Bunu [duydum / gördüm / hatırlıyorum]. [Senin yorumunu / sonrasında olanı / planını] merak ediyorum.”
Örneğin: “Tarihin değiştiğini gördüm. Senin bilet konusunda ne yapacağını merak ediyorum.” Burada ilk bölüm bildiğinizi saklamaz; ikinci bölüm ise arkadaşınızın paylaşımında sizin için hâlâ yeni olan noktayı gösterir.
Duymak istediğiniz yeni bir nokta yoksa ikinci boşluğu doldurmanız gerekmez. “Evet, bunu görmüştüm; haber verdiğin için sağ ol” demek de dürüst ve tamamlanmış bir yanıttır.
