Önceden birlikte karşılanacağı konuşulmuş bir harcamada uzun bir açıklama yapmanız gerekmez. Harcamanın ne olduğunu, arkadaşınızın payını ve ödemeyi ne zaman istediğinizi tek mesajda belirtin:
“Cumartesi akşamki yemek için senin payın 420 TL’ydi. Bugün gönderebilir misin?”
Bu cümle, arkadaşınızın neden göndermediği hakkında yorum yapmaz. Ayrıca paraya neden ihtiyaç duyduğunuzu veya kendi bütçenizi açıklamanızı gerektirmez.
İlk mesajda üç bilgiyi netleştirin
- Harcama: Yemek, taksi veya ortak alışveriş gibi hangi ödemeden söz ettiğinizi yazın.
- Pay: Kararlaştırılan ya da birlikte hesaplanan tutarı belirtin.
- Zaman: “Müsait olunca” yerine gerçekten bekleyebileceğiniz bir gün veya saat söyleyin.
Aşağıdaki mesajlar farklı durumlara uyarlanabilecek temsili örneklerdir:
Kısa ve doğrudan:
“Dünkü taksi için senin payın 180 TL kaldı. Bugün gönderebilir misin?”
Belirli bir gün isteyerek:
“Pazar günkü yemek için senin payın 350 TL’ydi. Cuma akşamına kadar gönderebilir misin?”
Hesabın farklı yapılmış olabileceğini düşünüyorsanız:
“Geçen haftaki ortak market alışverişinde senin payını 260 TL olarak hesapladım. Sen de aynı tutarı görüyorsan pazar gününe kadar gönderir misin? Farklı hesapladıysan hangi kalemi farklı gördüğünü yazabilir misin?”
Son örnekte ödeme isteği ile hesap üzerindeki olası uyuşmazlık ayrılır. Tutar konusunda anlaşma yoksa bunu kesinleşmiş bir borç gibi yazmak yerine önce hangi kalemin farklı görüldüğünü netleştirebilirsiniz.
Hatırlatmayı kişilik değerlendirmesine çevirmeyin
“Sen zaten hep unutuyorsun” veya “Böyle küçük şeylerin peşinden beni koşturuyorsun” gibi cümleler, bu tek ödemeyi arkadaşınızın genel davranışı hakkında bir tartışmaya dönüştürür. Hatırlatmada yalnızca açık kalan işlemi söylemek daha işlevseldir:
“Geçen buluşmadaki 300 TL’lik payın henüz gelmedi. Yarın gönderebilir misin?”
“Borcu atsana” gibi belirsiz bir mesaj da hangi harcamanın ve hangi tutarın kastedildiğini yeniden sormayı gerektirebilir. Gerekli bilgileri ilk mesajda vermek bu belirsizliği azaltır.
Gelebilecek yanıta göre konuşmayı sürdürün
“Unutmuşum, şimdi gönderirim” derse
Yeni bir açıklama istemeden kısa bir karşılık verebilirsiniz:
“Tamam, teşekkür ederim. Gönderdiğinde haber verir misin?”
“Şu an gönderemem” derse
Kendi mali durumunuzu anlatmak veya karşı tarafın harcamalarını sorgulamak yerine yeni bir tarih isteyin:
“Tamam. Gönderebileceğin günü netleştirir misin?”
Verilen tarih size uymuyorsa bunu da açıkça söyleyebilirsiniz: “O tarih benim için geç kalıyor. Daha erken gönderebileceğin bir gün var mı?”
“Benim payım o kadar değildi” derse
İtirazı niyet tartışmasına çevirmeden hesabın ilgili bölümüne dönün:
“Ben yemek ve ortak taksi payını birlikte hesapladım. Sen hangi kısmı farklı hatırlıyorsun? Kalemleri karşılaştırıp tutarı netleştirelim.”
“Bu kadar küçük bir tutarı neden büyütüyorsun?” derse
Tutarın önemli olup olmadığını tartışmak zorunda değilsiniz:
“Tutarın büyüklüğünü tartışmak istemiyorum. Yalnızca konuştuğumuz payın kapanmasını istiyorum. Ne zaman gönderebilirsin?”
Yanıt gelmezse ikinci mesajı kısaltın
İlk mesaj yanıtsız kaldığında yeni gerekçeler eklemek yerine aynı üç bilgiyi bir kez daha yazabilirsiniz:
“Dünkü mesajımı yeniden bırakıyorum: Pazar günkü yemek için 350 TL’lik payını bugün gönderebilir misin? Bugün mümkün değilse gönderebileceğin günü yazar mısın?”
Bu mesajdan sonra konuşmayı art arda hatırlatmalarla sürdürmek yerine, sonraki ortak harcamalarda kendi ödeme düzeninizi değiştirebilirsiniz.
Sonraki buluşmada ödeme biçimini önceden ayırın
Önceki payı hatırlatmak ile gelecekte nasıl ödeme yapacağınızı belirlemek iki ayrı konuşmadır. Yeni düzeni, sipariş veya satın alma yapılmadan önce söyleyin:
- “Bu kez hesabı ben toplamayacağım; herkes kendi siparişini ayrı ödesin.”
- “Taksi ücretini kişi başı o anda gönderelim; tamamını önceden ben ödemeyeyim.”
- “Ortak alışverişi yapmadan önce toplamı yazalım ve herkes payını o sırada göndersin.”
Karşı taraf “Sonra yollarım” derse kararınızı ödeme anına döndürebilirsiniz:
“Ben sonradan pay toplamak istemiyorum. Bu kez kasada ayrı ödeyelim.”
Böylece mevcut harcamadaki payı istemeye devam ederken, sonraki buluşmada aynı takip işini yeniden üstlenmemiş olursunuz.
