Kısa yanıt: “Beni başkalarıyla kıyaslamanı istemiyorum. Benimle ilgili söyleyeceğin bir şey varsa, karşılaştırma yapmadan doğrudan söyle.”
Bu cümle, kimin daha başarılı ya da haklı olduğunu tartışmaya açmadan istediğiniz değişikliği belirtir. O anda yalnızca kıyaslamayı durdurabilir; daha ayrıntılı sınırı daha sonra baş başa söyleyebilirsiniz.
Kıyaslamayı yapıldığı anda kısa bir cümleyle durdurun
Özellikle başkalarının yanında uzun bir açıklama yapmak zorunda değilsiniz. Amacınıza göre şu kısa cümlelerden birini seçebilirsiniz:
- “Beni Deniz’le kıyaslamayalım, lütfen.”
- “Bu karşılaştırmaya girmek istemiyorum.”
- “Benimle ilgili konuşabiliriz; ama başka birini ölçü olarak kullanmayalım.”
- “Bunu iltifat olarak söylüyor olabilirsin; yine de biriyle kıyaslanmak istemiyorum.”
Karşı taraf “Ama o gerçekten senden daha düzenli” derse, karşılaştırmanın doğru olup olmadığını tartışmanız gerekmez:
“Kimin daha düzenli olduğunu konuşmayacağım. Beni başkalarıyla kıyaslamamanı istiyorum.”
Çünkü kıyaslamayı kanıtlarla çürütmeye çalışmak, konuşmayı kolayca “kim daha iyi?” tartışmasına çevirebilir. Sizin söylemek istediğiniz ise farklıdır: Başka bir kişinin sizin için ölçü yapılmasını istemiyorsunuz.
Daha sonra baş başa söylenecek sınırı üç parçaya ayırın
Sakin bir anda yapacağınız konuşmada üç noktayı netleştirin:
- Hangi sözü kastettiğinizi belirtin. Bütün arkadaşlığı değerlendirmek yerine tek bir örneği anın.
- Ne istediğinizi söyleyin. “Beni kıyaslama” ifadesini açık bırakmayın; yorumunu karşılaştırma yapmadan söylemesini isteyin.
- Tekrarında ne yapacağınızı bildirin. Tartışmayı sürdürmemek, konuyu değiştirmek ya da konuşmadan çekilmek gibi uygulayabileceğiniz bir adım seçin.
Temsili örnek:
“Geçen gün masada ‘Derya bunu senden daha iyi yapıyor’ dedin. Bu tür karşılaştırmalar benim için uygun değil. Bana bir görüşünü söylemek istersen, başka birini ölçü yapmadan doğrudan söylemeni istiyorum. Yeniden kıyaslama yapılırsa o konuşmayı sürdürmeyeceğim.”
Bu sınır, arkadaşınızın zihninden geçenleri denetlemeye çalışmaz. Yalnızca size yöneltilen sözlerde neyi kabul etmeyeceğinizi ve tekrarında sizin ne yapacağınızı açıklar.
“Sadece örnek verdim” denirse ne söyleyebilirsiniz?
Karşı taraf niyetini açıklamaya başladığında her açıklamayı tek tek çürütmek yerine aynı isteğe dönebilirsiniz.
“Ama sadece örnek verdim”
“Örnek vermek istediğini duydum. Yine de benim için başka bir kişi üzerinden konuşulması uygun değil. Söylemek istediğini kıyaslama yapmadan söyleyebilirsin.”
“Sana yardımcı olmaya çalışıyorum”
“Yardım etmek istiyorsan neyi farklı yapabileceğimi doğrudan söyle. Başka birini benden daha iyi ya da daha kötü gösteren yorum istemiyorum.”
“Çok alıngansın”
“Beni nasıl değerlendirdiğini tartışmayacağım. İsteğim aynı: Benimle konuşurken başkalarıyla kıyaslama yapma.”
“O zaman hiçbir şey söylemeyeyim”
“Hiçbir şey söylememen gerekmiyor. Görüşünü karşılaştırma yapmadan söylemeni istiyorum.”
Kıyaslama tekrar ederse yeni bir savunma hazırlamayın
Sınırı bir kez daha kısa biçimde hatırlatıp bildirdiğiniz adımı uygulayabilirsiniz:
“Bu kıyaslama başladığında konuşmayı bitireceğimi söylemiştim. Şimdi bu konudan çıkıyorum.”
Yüz yüze konuşmada konuyu değiştirebilir, bulunduğunuz yerden ayrılabilir ya da görüşmeyi bitirebilirsiniz. Mesajlaşmada ise kıyaslamaya cevap vermeyip yalnızca gerekli başka bir konu varsa ona dönebilirsiniz. Buradaki amaç karşı tarafı cezalandırmak değil, daha önce söylediğiniz sınırın ardından kendi katılımınızı yönetmektir.
Bir sonraki görüşmede normal biçimde konuşmanız, önceki kıyaslamayı kabul ettiğiniz anlamına gelmek zorunda değildir. Aynı söz yeniden gelirse aynı kısa cümleyi kullanabilirsiniz; her seferinde daha uzun bir gerekçe üretmeniz gerekmez.
Konuşmadan önce iki cümlenizi seçin
Hazırlığı şu iki boşluğu doldurarak tamamlayabilirsiniz:
- İlk cümlem: “Beni ___ ile kıyaslamanı istemiyorum; söylemek istediğini doğrudan bana söyle.”
- Tekrar cümlem: “Kıyaslama sürerse ___ yapacağım.”
Örneğin ikinci boşluk “konuyu değiştireceğim”, “mesajlaşmayı burada bitireceğim” ya da “masadan kalkacağım” olabilir. Gerçekten uygulayabileceğiniz seçeneği söylemeniz, belirsiz bir “bir daha olmasın” cümlesinden daha nettir.
Kıyaslama belirli bir seçiminizi değiştirme ısrarına dönüşüyorsa, kararınızı sürekli sorgulayan bir arkadaşla konuşmak için farklı bir yanıt gerekebilir. Buradaki daha dar sınır, size yöneltilen yorumlarda başka birinin ölçü yapılmamasıdır.
