Hemen kullanabileceğiniz cümle: “Ayrıntıyı duymadan kimseye söylemeyeceğime söz veremem. Anlatıp anlatmamayı buna göre seçebilirsin.”
Bu yanıt, arkadaşınızın anlatmasını yasaklamaz; karar vermesi için koşulunuzu baştan açıklar. Gizlilik sözü vermemekle duyduğunuz bilgiyi yaymak da aynı karar değildir. “Peşinen söz vermiyorum” diyebilir, buna rağmen duyduğunuz bir şeyi paylaşmamayı seçebilirsiniz.
Ayrıntı gelmeden sınırınızı seçin
Söyleyeceğiniz cümle, gerçekte neyi kabul edip etmediğinize uymalıdır. Aşağıdaki seçenekler temsili örneklerdir:
- Kısa ve doğrudan: “Ne olduğunu bilmeden böyle bir söz veremem.”
- Kararı arkadaşınıza bırakan: “Önceden gizlilik sözü veremem; bunu bilerek anlatıp anlatmamaya sen karar verebilirsin.”
- Konuyu hiç dinlemek istemiyorsanız: “Bunu sır olarak üstlenmek istemiyorum; lütfen ayrıntıya girme.”
Son seçeneği yalnızca gerçekten konuşmayı dinlemek istemiyorsanız kullanın. “Anlatabilirsin” deyip hemen ardından konuşmayı durdurmak yerine, sınırı ilk cümlede görünür kılmak daha nettir.
Konuşma yine de başlarsa üç aşamada durdurun
1. İlk ayrıntıda araya girin
“Bir dakika, ben gizlilik sözü vermedim ve bu ayrıntıyı almak istemiyorum. Burada duralım.”
Arkadaşınızın bütün anlatısını tamamlamasını beklemeniz gerekmez. Araya girerken duyduğunuz kısmı tekrar etmeyin; konuşmanın devamını kabul etmediğinizi söylemeniz yeterlidir.
2. Sınırı yeni bir gerekçe eklemeden yineleyin
Arkadaşınız “Zaten başladım” derse şu karşılığı verebilirsiniz:
“Bir kısmını duydum; devamını dinlemeyeceğim. Bu konuşmayı burada kapatıyorum.”
Böylece duyduğunuz bölüm hakkında pazarlığa girmez, daha fazla ayrıntı da istemezsiniz. Anlatılan şey başka bir kişiye ait özel bilgilerse, başkalarının özelini dinlemek istemediğinizi söyleme adımlarını ayrıca kullanabilirsiniz.
3. Konuyu üstlenmeden kapatın
Arkadaşınız “Peki ben ne yapacağım?” diye sorabilir. Çözüm bulma ya da başka birine yönlendirme görevini almak istemiyorsanız bunu da açık bırakmayın:
“Bu konuda yönlendirme yapmayacağım. Ben bu konuşmanın içinde olmak istemiyorum; burada kapatalım.”
Olası karşılıklara kısa yanıtlar
“Bana güvenmiyor musun?”
“Bu, sana güvenip güvenmememle ilgili değil. İçeriğini bilmediğim bir konuda peşinen söz vermiyorum.”
“Sadece bir kez söz ver.”
“Bir kerelik olması kararımı değiştirmiyor. Önceden söz vermeyeceğim.”
“O zaman anlatmıyorum.”
“Tamam, buna saygı duyarım.”
Bu cevap geldiğinde “Ama ne oldu?” diye sormamak önemlidir; aksi hâlde arkadaşınızı anlatmaya yeniden davet etmiş olursunuz.
“Başka kimseye anlatamam.”
“Bunun senin için zor olabileceğini duyuyorum; yine de bu sırrı üstlenmeyeceğim.”
Arkadaşınızın durumunu küçümsemeden kendi kararınızı koruyabilirsiniz. Onu ikna etmek veya neden başka birini seçmesi gerektiğini açıklamak zorunda değilsiniz.
Söz vermiş gibi duyulabilecek cümlelere dikkat edin
“Merak etme, bende kalır” ya da “Ben kimseye söylemem” ifadeleri, vermek istemediğiniz sözün başka biçimleridir. Gerçek niyetiniz bu değilse konuşmayı yumuşatmak için kullanmayın.
“Önce anlat, sonra söz verip vermeyeceğime karar veririm” demek de ayrıntıyı duymayı kabul eder. Asıl sınırınız sır yükünü hiç almamaksa daha uygun cümle şudur:
“İçeriğini öğrenmeden söz veremem; söz olmadan anlatmak istemiyorsan hiç anlatmayabilirsin.”
Baştan sona temsili bir konuşma
Arkadaşınız: “Bir şey anlatacağım ama kimseye söylemeyeceğine söz ver.”
Siz: “Ne olduğunu bilmeden böyle bir söz veremem. Anlatıp anlatmamayı buna göre seçebilirsin.”
Arkadaşınız: “Sadece aramızda kalacak.”
Siz: “Önceden söz vermeyeceğim. Bu koşul sana uymuyorsa anlatmamanı anlarım.”
Arkadaşınız: “O zaman boş ver.”
Siz: “Tamam.”
Bu son “Tamam”, konuşmayı merak sorularıyla yeniden açmadan arkadaşınızın anlatmama kararını kabul eder. Böylece ne tutamayacağınız bir söz vermiş ne de istemediğiniz bir sırrı üstlenmiş olursunuz.
