Kısa yanıt: “Bu kitabı ödünç vermiyorum; bende kalacak.” Kararınız buysa kitabın ne kadar değerli olduğunu kanıtlamanız ya da arkadaşınız hakkında bir değerlendirme yapmanız gerekmez.
Aşağıdaki cümleler özgün ve temsili seçeneklerdir. Size uymayan bir neden veya yardım sözü eklemek yerine, yalnızca verebileceğiniz yanıtı seçin.
Nüsha ile kitap bilgisini birbirinden ayırın
Talep ilk anda yalnızca “vermek” veya “vermemek” arasında görünse de iki ayrı karar vardır: Elinizdeki fiziksel nüsha sizde kalabilir; kitabı bulmaya yarayan bilgileri ise paylaşabilirsiniz. Yanıt vermeden önce şu kısa nüsha kartını doldurun:
| Karar alanı | Doldurulmuş örnek |
|---|---|
| Elimdeki nüsha | Bende kalacak. |
| Paylaşabileceğim bilgi | Yayınevi ve baskı bilgilerini gönderebilirim. |
| Vermeyeceğim söz | Daha sonra ödünç vereceğimi söylemeyeceğim. |
Bu üç satırdan çıkan mesaj nettir:
“Bu nüsha bende kalacak, ödünç vermiyorum. İstersen yayınevi ve baskı bilgilerini gönderebilirim.”
Kitap bilgisini göndermek istemiyorsanız ikinci cümleyi çıkarın. Fiziksel kitabı vermemekle başka bir çözüm bulma sorumluluğunu üstlenmek aynı şey değildir.
Nedeniniz bu nüshaya özgüyse öyle söyleyin
Kitabın bütün kopyaları hakkında değil, elinizdeki nüsha hakkında karar veriyor olabilirsiniz. Aşağıdaki açıklamalardan yalnızca gerçekten size uyanı kullanın:
- İşaretlediğiniz veya not aldığınız bir kitapsa: “Bu, notlarımın bulunduğu nüsha; bende kalmasını istiyorum.”
- Yeniden bulmakta zorlanacağınız bir baskıysa: “Bu baskıyı yeniden bulmam zor olacağı için ödünç vermiyorum.”
- Sık sık başvurduğunuz bir kitapsa: “Bu kitaba düzenli olarak dönüyorum; bu nedenle bende kalacak.”
Bunların hiçbiri size uymuyorsa gerekçe üretmeyin. “Bu kitabı ödünç vermek istemiyorum” tamamlanmış bir yanıttır.
Bir kitapla bütün kitaplarınızı aynı kurala bağlamayın
Yalnızca bu nüshayı vermek istemiyorsanız “Hiç kimseye kitap vermem” demeniz gerekmez. “Bu kitabı vermiyorum” diyerek kararın kapsamını dar tutabilirsiniz. Genel kararınız gerçekten bütün kitaplarınız için geçerliyse “Ben kitaplarımı ödünç vermiyorum” demek daha doğrudur.
Israr gelirse kitabın aynı özelliğine dönün
Yeni gerekçeler sıralamak yerine ilk kararınızı tekrarlayabilirsiniz:
Arkadaşınız: “Notlarına çok dikkat ederim.”
Siz: “Dikkat edeceğini anlıyorum; yine de notlu nüsham bende kalacak.”
Arkadaşınız: “Sen işini bitirince alırım.”
Siz: “Sonrası için ödünç verme sözü vermiyorum. İstersen baskı bilgilerini gönderebilirim.”
Alternatifiniz kabul edilmezse başka bir çözüm bulmanız gerekmez. “Cevabım değişmeyecek; bu nüsha bende kalacak” diyerek konuşmayı kapatabilirsiniz.
Daha önce “Bakarım” dediyseniz kararınızı netleştirin
İlk anda kesin yanıt vermemiş olmanız kitabı vermeyi kabul ettiğiniz anlamına gelmez. Sonradan şu mesajı gönderebilirsiniz:
“Kitap konusunu düşündüm; bu nüshayı ödünç vermeyeceğim. Bende kalacak.”
Kitap zaten arkadaşınızdaysa ihtiyaç değişmiştir: Artık bir ret cümlesinden çok, somut bir teslim planı gerekir. Bu durumda ödünç verdiğiniz eşyayı geri isteme örneklerine bakabilirsiniz.
