Hediye istemediğinizi daha önce açıkça söylediyseniz, aynı tercihi farklı gerekçelerle yeniden savunmanız gerekmez. Bir sonraki adımı belirtin: “Bunu daha önce konuşmuştuk. Yine hediye getirirsen teslim almayacağım; lütfen yanında götür.” Böylece tartışma hediyenin güzel, küçük veya kullanışlı olup olmadığına değil, sizin ne yapacağınıza dayanır.
Bu yazı, arkadaşınızın tercihinizi duyduğu hâlde yeniden hediye getirdiği anla ilgilidir. Daha önce yalnızca ima ettiyseniz veya konuyu hiç açıkça konuşmadıysanız, önce hediyeleşme beklentisini değiştirmeye yönelik ilk konuşmayı yapmanız daha uygun olabilir.
Yeni bir gerekçe değil, uygulanabilir bir karar söyleyin
Arkadaşınızın alışveriş yapmasını engelleyemezsiniz; fakat getirilen nesneyi teslim alıp almayacağınıza siz karar verebilirsiniz. Bu yüzden “Umarım bu kez bir şey almazsın” gibi bir dilek yerine, sınır yeniden aşılırsa ne yapacağınızı söyleyin.
“Geçen konuşmamızdan sonra da bana hediye getirdin. Bir sonraki buluşmada yine getirirsen paketi almayacağım ve seninle geri götürmeni isteyeceğim.”
Bu cümlede arkadaşınızın niyeti hakkında bir hüküm yoktur. Yalnızca daha önceki konuşma, tekrar eden davranış ve sizin sonraki kararınız vardır.
Özel günden önce kısa bir hatırlatma yapın
Doğum günü veya başka bir buluşma yaklaşıyorsa, hediyenin masaya gelmesini beklemeden yazabilirsiniz. Mesajınız üç işi görsün:
- Daha önceki konuşmayı hatırlatsın.
- Bu buluşmada ne istemediğinizi açıkça söylesin.
- Hediye yine gelirse ne yapacağınızı bildirsin.
Aşağıdaki diyaloglar temsili kurgu örneklerdir.
“Cumartesi görüşeceğimize seviniyorum. Daha önce konuştuğumuz gibi hediye getirmemeni istiyorum. Yine bir paket getirirsen teslim almayacağım; ikimizin de o anda mahcup olmaması için bunu şimdiden söylüyorum.”
Arkadaşınızı görmek istediğinizi ayrıca belirtmeniz gerekiyorsa tek bir cümle yeterlidir: “Buluşmaya gelmeni istiyorum; yalnız hediye getirme.” Böylece davet ile nesneyi kabul etme kararı birbirine karışmaz.
Hediye yeniden geldiğinde kararı değiştirmeyin
Elinize vermeye çalışırsa
Arkadaşınız: “Açınca çok seveceksin.”
Siz: “Merak ettiğini anlıyorum; fakat bunu teslim almayacağımı önceden söylemiştim. Lütfen yanında götür.”
Paketi açıp beğenip beğenmediğinize bakmak, konuşmayı yeniden nesnenin özelliklerine çevirebilir. Kararınız içeriğe bağlı değilse paketi incelemeniz gerekmez.
Kapıya veya masanıza bırakmak isterse
Arkadaşınız: “Almak zorunda değilsin, burada dursun.”
Siz: “Burada bırakılmasını da istemiyorum. Bu eşyanın saklanması, iadesi veya başka birine verilmesiyle ben ilgilenmeyeceğim; lütfen seninle kalsın.”
Bu ayrım önemlidir: Nesneyi kullanmamak başka, onunla ne yapılacağını üstlenmek başkadır. Asıl istemediğiniz şey evinize yeni bir eşya ve onunla ilgili yeni bir iş eklenmesiyse ikisini birlikte söyleyin.
Başkalarının yanında uzatırsa
O anda uzun bir tartışma yapmak istemiyorsanız konuşmayı kalabalığın önünde çözmek zorunda değilsiniz. Yine de paketi kabul etmiş gibi görünmemek için kararınızı kısa tutabilirsiniz:
“Bunu daha önce konuşmuştuk; paketi almayacağım. İstersen bunu birazdan baş başa konuşuruz.”
İtirazlara aynı karar üzerinden yanıt verin
- “Ama çoktan aldım.” — “Aldığını anlıyorum; yine de teslim almayacağım. Bundan sonra ne yapacağına sen karar verebilirsin.”
- “Bir kereden bir şey olmaz.” — “Daha önce de böyle olduğu için kararımı önceden söyledim. Bu kez de almayacağım.”
- “Beni reddediyorsun.” — “Seni görmek istiyorum. Kabul etmediğim şey sen değil, getirdiğin eşya.”
- “Ayıp oluyor.” — “O anda zor durumda kalmanı istemediğim için önceden haber verdim. Kararım değişmedi.”
- “İade edemem, bari sende kalsın.” — “İade seçeneğinin olmaması onu benim saklamam gerektiği anlamına gelmiyor. Yanında götürmeni istiyorum.”
Yanıtın amacı arkadaşınızı fikren ikna etmek değil, teslim almayacağınız konusundaki belirsizliği gidermektir. Bu nedenle her itiraz için yeni bir savunma hazırlamanız gerekmez.
Sınır yine yok sayılırsa neyi tekrar edeceğinizi seçin
Uygulamayacağınız bir sonuç söylemek, bir sonraki karşılaşmayı daha da belirsiz bırakır. Gerçekten yapabileceğiniz kısa bir cümle seçin:
“Bu konuda yeni bir açıklama yapmayacağım. Hediye getirirsen teslim almayacağım ve seninle geri götürmeni isteyeceğim.”
Arkadaşınız hediyeyi sevginin, yakınlığın veya özel günün zorunlu bir parçası gibi görebilir. Onun bu düşüncesini değiştirmeden de kendi kararınızı koruyabilirsiniz. Yakınlığı sürdürmek istiyorsanız bunu nesneden ayrı söyleyin: “Birlikte vakit geçirmek istiyorum; bunun için benden hediye kabul etmemi bekleme.”
Konuşmadan önce üç satır yazın
Mesajınız uzuyorsa şu üç alanı doldurun:
- Tekrar eden olay: “Hediye istemediğimi iki kez söyledim; son buluşmada yine bir paket getirdin.”
- Benim sonraki eylemim: “Yeniden getirilen hediyeyi teslim almayacağım.”
- İlişkiyi nesneden ayıran cümle: “Seninle görüşmek istiyorum; bu karar sana değil, eşya kabul etmeye ilişkin.”
Bunları birleştirdiğinizde ortaya tekrarlanabilir bir mesaj çıkar:
“Hediye istemediğimi daha önce söyledim ve son buluşmada yine bir paket getirdin. Bundan sonra getirilen hediyeyi teslim almayacağım. Seninle görüşmek istiyorum; yalnız bu buluşmaların hediye getirme beklentisi olmadan sürmesini istiyorum.”
