En kısa ve açık cümle şu olabilir: “Gelmen çok güzeldi. Ben artık akşamı kapatacağım; seni uğurlayayım.” Böylece arkadaşınızın ipuçlarını anlamasını beklemeden ziyaretin bittiğini söylersiniz. Uzun bir gerekçe veya gerçek olmayan bir mazeret eklemeniz gerekmez.
Ne kadar özenli konuşursanız konuşun, arkadaşınızın vereceği tepkiyi bütünüyle belirleyemezsiniz. Sizin elinizde olan, kararı küçümsemeden ve belirsiz bırakmadan ifade etmektir. Aşağıdaki konuşmalar bu amaçla hazırlanmış temsili örneklerdir.
Kapanış cümlenizi üç parçayla kurun
Doğal bir kapanış cümlesinde üç ayrı işlev bulunabilir:
- Buluşmayı adlandırın: “Bugün gelmen güzeldi.”
- Kararınızı söyleyin: “Ben artık dinlenmeye geçeceğim.”
- Kapanışı başlatın: “Seni uğurlayayım.”
“Seni görmek güzeldi. Ben artık yalnız kalıp akşamı kapatmak istiyorum; bugünlük burada bitirelim. Seni uğurlayayım.”
Buradaki “yalnız kalmak istiyorum” başlı başına bir gerekçedir. Bunu iş, erken kalkma veya başka bir planla savunmak zorunda değilsiniz. Böyle bir planınız gerçekten varsa söyleyebilirsiniz; yoksa kararınızı taşıyacak bir bahane üretmeniz gerekmez.
İpucu vermek yerine kararı söyleyin
“Saat de geç olmuş” veya “Yarın uzun bir gün olacak” gibi cümleler yalnızca durumu anlatır. Arkadaşınız bunları sohbetin devamı olarak yorumlayabilir. Ziyaretin sona erdiğini anlatmak istiyorsanız cümlenin içinde sizin kararınız da bulunsun:
- Belirsiz: “Epey geç oldu galiba.”
- Açık: “Saat geç oldu; ben artık günü kapatacağım. Seni uğurlayayım.”
- Saate bağlı: “Saat 22.00 oldu. Bugün için konuştuğumuz yerde bitirelim.”
“Kalksak mı?” sorusu ise kararı yeniden ortak oylamaya açabilir. Ev sahibi olarak kendi zamanınızla ilgili kararınızı soru biçiminde söylemek zorunda değilsiniz.
“Biraz daha otursam?” denirse
Yeni bir açıklama aramak yerine aynı kararı daha kısa biçimde tekrarlayabilirsiniz:
Arkadaşınız: Biraz daha otursam? Daha erken sayılır.
Siz: Bugünlük olmaz; ben artık akşamı kapatıyorum. Seni uğurlayayım.
Arkadaşınız önerisini değiştirirse kararınızın da değişmesi gerekmez:
Arkadaşınız: Bir kahve daha içip kalkarım.
Siz: Yeni kahve koymayacağım; bugünlük burada bitirelim.
Bu yanıttan sonra yeni ikram hazırlamak yerine ayağa kalkıp vedalaşmayı tamamlayabilirsiniz. Böylece söylediğiniz bitiş ile davranışınız aynı yönde olur.
“Bir şey mi oldu?” sorusuna nasıl yanıt verilir?
Ortada ayrı bir sorun yoksa bunu kısa biçimde söyleyebilirsiniz:
“Hayır, seninle ilgili ayrı bir sorun yok. Ben artık yalnız kalıp dinlenmek istiyorum; bugünlük burada bitirelim.”
Gerçekten konuşulması gereken başka bir konu varsa “Hiçbir şey olmadı” demek zorunda değilsiniz. Ziyaretin bitişiyle o konuyu birbirinden ayırabilirsiniz:
“Konuşmamız gereken ayrı bir konu var; fakat onu şimdi açmayacağım. Şu an ziyareti bitirmek istiyorum.”
Sonradan konuşma sözü verecekseniz bunu yalnızca gerçekten sürdürebileceğiniz zaman söyleyin. Ziyareti bitirebilmek için yeni bir görüşme sözü vermeniz gerekmez.
Bir kez söyledikten sonra cümleyi değiştirmeyin
Israr uzadığında daha güçlü bir gerekçe bulmaya çalışmak, konuşmayı gerekçenizin yeterli olup olmadığı tartışmasına çevirebilir. Bunun yerine bir kez daha aynı karara dönün:
“Seni anlıyorum; yine de bugünlük ziyaret burada bitiyor.”
Bu aşamada arkadaşınızın neden biraz daha kalmak istediğini çürütmeniz gerekmez. Onun isteğini duyabilir ve aynı anda kendi kararınızı koruyabilirsiniz.
Sonraki davette bitiş saatini baştan söyleyin
Ziyaretler sık sık planladığınızdan uzun sürüyorsa başlangıç saatinin yanına bitişi de ekleyin. Bitiş kesin ise “gibi” demek yerine saati açıkça belirtin:
“Cumartesi 16.00’da kahveye gelsene. 19.00’a kadar vaktim var; o saatte buluşmayı bitirmem gerekecek.”
Daha esnek bir planınız varsa bunu da doğru biçimde ifade edebilirsiniz:
“Pazar öğleden sonra görüşelim. 18.30 gibi toparlanmak istiyorum.”
İki ifade aynı sözü vermez: İlki kesin bir bitiş, ikincisi yaklaşık bir kapanış bildirir. Gerçekte hangisini uygulayacaksanız onu seçin.
Baştan sona temsili bir örnek
Davet sırasında:
“Pazar 15.00’te bana gelsene. 18.00’e kadar birlikte oturabiliriz; sonra akşamı yalnız geçireceğim.”
Bitişe yaklaşırken:
“On beş dakika sonra toparlanacağım; yarım kalan konuyu o zamana kadar konuşabiliriz.”
Saat geldiğinde:
“Saat 18.00 oldu. Bugünlük burada bitirelim; seni uğurlayayım.”
“Biraz daha oturalım” karşılığında:
“Bugün uzatmayacağım. Başta konuştuğumuz saatte bitiriyorum.”
Bu düzen, arkadaşınızın ne zaman ayrılması gerektiğini tahmin etmesine ihtiyaç bırakmaz. Aynı zamanda sizin de ziyaret uzadıktan sonra yeni bir mazeret bulmaya çalışmanızı önler.
Sorun gündelik ziyaretin uzamasından çıkıp arkadaşınızın gece evinizde kalacağını varsaymasına dönüyorsa, konaklama beklentisini ayrıca nasıl netleştirebileceğinize bakabilirsiniz.
