İlk yanıtınız tek cümle olabilir: “Hayır, teşekkür ederim. Bu akşam içmeyeceğim.” Nedeninizi anlatmanız, başka bir mazeret bulmanız veya kararınızı tartışmaya açmanız gerekmez.
Önce hangi kararı söylemek istediğinizi seçin. Yalnız o akşam içmeyecekseniz “Bu akşam içmiyorum”; genel tercihinizi belirtmek istiyorsanız “Ben içki içmiyorum”; hiçbir ayrıntı vermek istemiyorsanız “İstemiyorum, teşekkürler” diyebilirsiniz.
İlk teklifi kısa bir yanıtla kapatın
İlk teklif ile tekrarlanan ısrarı aynı konuşma gibi ele almayın. Birisi yalnızca ne istediğinizi soruyorsa kısa bir ret yeterlidir:
— Sana da söyleyelim mi?
— Hayır, teşekkür ederim. Ben soda alacağım.
Alternatif içeceğinizi biliyorsanız onu doğrudan söylemek sipariş kısmını kolaylaştırabilir. Bilmiyorsanız alternatif sunmak zorunda değilsiniz:
— Bir kadehten bir şey olmaz.
— İstemiyorum, teşekkürler.
Bu ve aşağıdaki konuşmalar, farklı tepkilere hazırlanmak için oluşturulmuş temsili örneklerdir.
“Neden?” sorusuna ayrıntı vermeden yanıt verin
Kararınız kesin olduğu hâlde gerekçe sıralamak, konuşmayı istemeden pazarlığa çevirebilir. Örneğin “Yarın erken kalkacağım” dediğinizde “Bir tane iç, yine kalkarsın” karşılığını alabilirsiniz. Böyle bir karşı teklif istemiyorsanız gerekçe yerine kararınızı tekrarlayın:
- “Özel bir nedeni konuşmak istemiyorum; içmeyeceğim.”
- “Bir sorun yok, yalnızca istemiyorum.”
- “Kararım bu. Başka bir şey konuşalım.”
— Ama neden içmiyorsun?
— Ayrıntıya girmeyeceğim. Bana alkolsüz bir şey yeter.
— Bir sebebi olmalı.
— Sebebini konuşmayacağım.
Israr gerekçenizi çürütmeye çalışan karşı tekliflere dönüşüyorsa, “Neden?” ısrarını kararınızdan ayırma yaklaşımını da kullanabilirsiniz.
Şakaya vurulan ısrarı da doğrudan yanıtlayın
“Bizi mi kıracaksın?”, “Bugün de içmezsen saymıyoruz” ya da “Bir geceliğine kuralını boz” gibi sözlere gülerek eşlik etmeniz, kabul ettiğiniz anlamına gelmek zorunda değildir. Şakayı tartışmadan cevabınızı netleştirebilirsiniz:
— Bu gece seni ikna edeceğiz.
— Şaka yaptığını duydum; yine de içmeyeceğim.
— Bizi kırıyorsun ama.
— Sizinle burada olmak istiyorum. İçki içmek istemiyorum.
İkinci örnek, buluşmaya katılmak ile içki teklifini kabul etmeyi ayırır. Fakat arkadaşlığınızı kanıtlamak veya ortamda kalmak için böyle bir açıklama yapmak zorunda değilsiniz.
Sizin adınıza sipariş verilir ya da bardak uzatılırsa
Bir arkadaşınız “Ben ona da söyledim” derse, siparişi nezaket gereği kabul etmek yerine kendi kararınızı söyleyebilirsiniz:
— Sana da aynısından söyledim.
— Ben içki istemedim; o siparişi almayacağım. Kendim başka bir şey söyleyeceğim.
İstemediğiniz içki bardağınıza doldurulduysa bardağı almak zorunda değilsiniz. “Bunu içmeyeceğim; lütfen bana vermeyin” deyip kendi içeceğinizi doğrudan isteyebilirsiniz. Böylece konuşma, bardağın boşa gidip gitmediğinden çok sizin verdiğiniz kararda kalır.
Aynı cevabı kaç kez vereceğinizi önceden seçin
Her yeni ısrarda yeni bir açıklama üretmek yerine üç basamaklı kısa bir sıra hazırlayın:
- İlk ret: “Hayır, teşekkür ederim. İçmeyeceğim.”
- Tekrar: “Cevabım değişmedi. Israr etmeyin.”
- Uygulayacağınız adım: “Bu konu sürerse masadan kalkacağım.”
Son cümleyi yalnız uygulayabileceğiniz bir adımla kurun. Başka bir masaya geçmek, güvendiğiniz bir arkadaşınızın yanına gitmek veya buluşmadan ayrılmak seçenekler arasında olabilir.
Ayrılma kararını tartışmaya açmayın
Israr sürüyorsa konuşmayı kazanmanız gerekmez. Ayrılma kararınızı bildirip harekete geçebilirsiniz:
— Biraz daha kal, sonra konuşuruz.
— Hayır yanıtım kabul edilmiyor. Ben şimdi ayrılıyorum.
Böyle bir ihtimali önceden görüyorsanız dönüşünüzü sizi içmeye zorlayan kişiye bağlı bırakmayan bir seçenek belirleyin. Telefonunuzun şarjını ve dönüş için gereken erişimi kontrol edin; güvendiğiniz bir kişiye ayrıldığınızı haber verin. Çıkışınız engellenir, tehdit edilir veya kendinizi güvende hissetmezseniz mekân görevlisinden, güvenlikten ya da güvendiğiniz birinden hemen yardım isteyin; yakın tehlikede yerel acil yardım hattına başvurun.
Kendi üç cümlenizi hazırlayın
Ortama gitmeden önce şu üç boşluğu doldurabilirsiniz:
- İlk yanıtım: “Hayır, teşekkür ederim. ________.”
- Israr yanıtım: “Kararım değişmedi. ________.”
- Sonraki adımım: “Bu sürerse ________.”
Doldurulmuş bir örnek şöyle olabilir:
“Hayır, teşekkür ederim. Bu akşam içmeyeceğim.”
“Kararım değişmedi. Lütfen yeniden teklif etmeyin.”
“Bu sürerse hesabımı kapatıp ayrılacağım.”
En kısa cümle çoğu zaman en kullanışlı olandır: kararınızı söyleyin, bir kez yineleyin ve ısrar devam ederse kontrolünüzdeki adımı uygulayın.
